10 xu hướng và chiến lược công nghệ nổi bật trong năm 2017

402

“Xu hướng chiến lược công nghệ hàng đầu của Gartner vào năm 2018 gắn liền với mạng lưới kỹ thuật số thông minh,” Ông David Cearley, phó chủ tịch Gartnern từng nói. “Các nhà lãnh đạo CNTT phải tính đến các xu hướng công nghệ này trong chiến lược đổi mới của họ hoặc có nguy cơ bị mất nền tảng cho những chiến lược đó.”

1. Trí tuệ nhân tạo (AI)

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang là chìa khóa giải quyết rất nhiều vấn đề của đời sống. Hiện nay trí tuệ nhân tạo đang được nghiên cứu và ứng dụng để giải quyết các bài toán rất cụ thể, xu hướng này được gọi là “Narrow AI“. Ví dụ như nhận dạng biển số xe, nhận dạng mặt người, chuyển đổi từ tiếng nói ra văn bản,… Trong tương lai từ 2025 công nghệ AI sẽ chuyển sang nghiên cứu “General AI” – Những thiết bị hoàn hảo có tất cả các giác quan của con người (có thể nhiều hơn), có khả năng suy đoán, suy nghĩ như chúng ta. Trong General AI, các bài toán AI về âm thanh, hình ảnh, cảm biến,… sẽ được kết hợp để máy móc có thể hiểu về các ngữ cảnh thực tế và tự đưa ra quyết định. Đặc biệt là khả năng học đa dạng sẽ được mở rộng chứ không trong các phạm vi hẹp như ngày nay.

Hiện nay những gì chúng ta đang thấy rơi vào khái niệm “Narrow AI“. Các công nghệ có khả năng thực hiện các nhiệm vụ cụ thể tương đương, hoặc tốt hơn con người có thể làm. Ví dụ như phân loại hình ảnh trên một dịch vụ như Pinterest và nhận dạng khuôn mặt trên Facebook. Đó là những ví dụ về Narrow AI trong thực tế.

2. Hệ thống ứng dụng thông minh dựa vào phân tích hành vi người dùng

Trong vài năm tới, hầu như mọi ứng dụng và dịch vụ sẽ kết hợp với trí tuệ nhân tạo tùy theo mức độ. Các ứng dụng thông minh tạo ra một lớp trung gian thông minh mới giữa con người và các hệ thống. Các sản phẩm công nghệ mới hiện nay đều ứng dụng phân tích các dữ liệu của người dùng để đưa ra những trải nghiệm khác nhau đối với mỗi người dùng. Ví dụ: đọc một bài báo tuỳ theo sở thích của bạn ứng dụng sẽ gợi ý các bài viết phù hợp mà không phải tìm, quảng cáo google hay facebook đều dựa vào thông tin phân tích của người dùng để quảng cáo cho phù hợp, giáo dục dùng việc phân tích học viên để đưa ra những chương trình phù hợp với mỗi bài giảng.

3. Thiết bị thông minh

Ngày nay các thiết bị gia dụng văn phòng hay nhà máy bắt đầu trở nên thông minh và tự ra quyết định hoặc hỗ trợ con người tốt hơn. Những thiết bị này có các cảm biến, có mạng để thông báo và lưu trữ dự liệu cũng như các thuật toán để ra quyết định. Ví dụ các camera thông minh có khả năng phát hiện lúc nào có người, lúc nào có dấu hiệu bất thường và thông báo tới người dùng ngay lập tức; điều khiển thông minh tự học môi nhiệt độ môi trường và đưa ra lệch điều khiển phù hợp theo thói quen của người dùng (Google Nest); xe tự hành tự đi trong nhà máy dùng camera và các cảm biến để tự ra quyết định đi trong một môi trường nhất định …

Các sản phẩm về IoT liên tục phát triển trong nhiều lĩnh vực như smart home, smart TV hay những hệ thống chăm sóc cây trồng tự động hoặc thậm chí là những giải pháp khám chữa bệnh tân tiến đòi hỏi độ chính xác cao.

Đón nhận xu hướng này sự kiện Vietnam IoT Day 2018 được tổ chức vào ngày 13/01/2018 để giúp các nhà phát triển nắm bắt những kiến thức mới nhất, cũng như giao lưu, chia sẻ, tìm ra giải pháp cho các bài toán IoT trong thực tế, sự kiện mở cửa tự do cho tất cả các bạn học sinh, sinh viên, lập trình viên, startup về IoT…

4. Digital Twin

Digital Twin là mô hình phần mềm của một thiết bị vật lý hoặc một hệ thống, dựa trên các dữ liệu cảm biến để hiểu trạng thái của thiết bị hay hệ thống, đồng thời có thể điều chỉnh, cải thiện hoạt động và gia tăng giá trị.

Khi một chiếc máy bay cất cánh, vận tốc, sức gió, mức nhiên liệu, nhiệt độ, độ cao… đều được ghi lại theo thời gian thực. Lúc này có thể nói digital twin của máy bay cũng đang “sống” và đang “bay“. Digital twin còn có thể áp dụng cho con người. Giả sử bạn có một chiếc vòng đeo tay có thể thu thập huyết áp, nhịp tim. Khi bạn làm việc quá nhiều, huyết áp lên cao, bạn sẽ được một hệ thống y tế tự động cảnh báo. Với những dữ liệu này, có thể cảnh báo sớm khi một người có sức khỏe không bình thường, hạn chế tình trạng bệnh đã phát ra mới phát hiện.

Đến năm 2020, ước tính có hơn 21 tỷ cảm biến và thiết bị đầu cuối được kết nối và sẽ có hàng tỷ digital twin cho các thiết bị vật lý. Digital twin có tác dụng tối ưu hóa tài sản và cải thiện trải nghiệm người dùng hầu như ở tất cả ngành công nghiệp như: Sửa chữa thiết bị và lên kế hoạch bảo dưỡng; dự đoán hỏng hóc thiết bị hoặc tăng hiệu quả hoạt động; lên quy trình sản xuất; vận hành các nhà máy… Các thiết bị được mô phỏng, có thể đưa ra chạy thử nghiệm và giả lập hoàn toàn trên máy tính, cloud trước khi ứng dụng thực tế. Trong nhà máy các bài toán AI rất khó triển khai nếu không được thử nghiệm. Các mô hình bản sao trên cloud giúp các kỹ sư có thể thử nghiệm mà không gây ra ảnh hưởng tới hệ thống. Đây chính là công nghệ đang được nghiên cứu cho các bài toán nhà máy thông minh. Hiện nay các công ty lớn đang thu thập dữ liệu và xây dựng các mô hình mô phỏng các thiết bị các nhà máy.

5. Cloud to the Edge

Mạng internet là thứ gây ra khó triển khai thiết bị thông minh. Xu hướng tạo ra những thiết bị tại chỗ thông minh có khả năng xử lý dữ liệu. Các mô hình học máy sẽ được đưa xuống và xử lý các bài toán ở mức cơ bản. Ví dụ: loa thông minh có khả năng nhận dạng nhưng câu hỏi thông thường, câu gọi ngay tại thiết bị….

6. Nền tảng hội thoại

Nền tảng hội thoại hay còn gọi là là hệ thống chatbot. Một nền tảng hội thoại đầy đủ bao gồm: Nhận dạng tiếng nói, tổng hợp tiếng (từ văn bản ra tiếng nói) và xử lý ngôn ngữ từ các đoạn hội thoại.

Trong những năm gần đây, các nhà đầu tư mạo hiểm đã dành hàng triệu đô la đầu tư vào lĩnh vực tiềm năng bot. Điều này thể hiện bởi những thương vụ đầu tư liên tiếp trong thời gian gần đây. Có thể kể ra một vài cái tên như: x.ai hoạt động như một trợ lý cá nhân có thể sắp xếp cuộc họp qua email;  MagicX.co Một nền tảng trí tuệ nhân tạo, giúp con người trong một số việc hàng ngày, Angel.ai (trước đây là GoButler) – trợ lý giúp trong hỗ trợ trong tìm chuyến bay; Poncho: chatbot dự báo thời tiết cá nhân hóa Digit: bot giúp người dùng quản lý chi tiêu; Growbot: bot dùng để đưa ra những nhận xét, động viên đồng nghiệp… Các ứng dụng chăm sóc khách hàng qua facebook, loa thông minh như Alexa, google home,… các nền tảng hỗ trợ phát triển như wit.ai hay fpt.ai cho tiếng Việt…

Với rất nhiều những ứng dụng của chatbot trong đời sống, có thể nói chatbot là một nhân tố quan trọng trong tiến tới một thế giới số, nơi mà máy móc trở nên thông minh và hiểu con người hơn. Cho dù các ứng dụng vẫn còn hạn chế trên một số lĩnh vực nhất định, tuy nhiên chắc chắn vai trò của chatbot sẽ ngày càng tăng cao, với nhiều ứng dụng hơn vào các bài toán trong thực tiễn đời sống.

7. VR, AR và MR

Kết quả hình ảnh cho xu hướng và chiến lược công nghệ nổi bật trong năm 2017Trong cuộc cách mạng 4.0, thực tế ảo (VR – Virtual reality), thực tế tăng cường (AR – Augmented Reality) và MR (Mixed Reality) không nắm vai trò chủ chốt nhưng hỗ trợ quan trọng cho việc phát triển các ứng dụng, không chỉ đơn giản là những ứng dụng cho người dùng thông thường, mà còn hỗ trợ cho việc sản xuất.

Điểm nổi bật của công nghệ này là tạo ra môi trường ảo một cách rất thật. Qua đó giúp tái hiện được được những thứ đã có, hoặc trình diễn ra những thứ sẽ dự kiến sản xuất. Việc tạo ra một môi trường ảo giúp con người có thể gặp gỡ, làm việc, trao đổi trực tiếp ở mọi nơi trên thế giới. Việc sản xuất sẽ trở nên thuận tiện hơn rất nhiều nếu như nhìn vào máy móc, thiết bị nào cũng có thể thấy được đầy đủ các thông tin chi tiết, trạng thái ra sao, cần phải nâng cấp như thế nào….

Hiện nay VR, AR và MR được ứng dụng nhiều trong giáo dục, nhà máy và đặc biệt là trong lĩnh vực trò chơi giả lập. Các hãng công nghệ liên tục ra các platform AR KIT (iOS), AR Core (android), các sản phẩm AR,VR như HoloLen, Vive HTC, Samsung Gear,…

8. Blockchain

Kết quả hình ảnh cho xu hướng và chiến lược công nghệ nổi bật trong năm 2017Những ngày này, có lẽ bitcoin chính là một trong những chủ đề “hot” nhất trên thị trường tài chính quốc tế. Nhưng không phải ai cũng biết công nghệ phía sau của đồng tiền ảo đang làm mưa làm gió – Blockchain. Công nghệ này đảm bảo cho chúng ta một phương thức xác thực phân tán, nhiều bên dựa vào các chuỗi số duy nhất được sinh ra. Nó được ứng dụng trong tiền ảo, hợp đồng ảo, phân quyền các thiết bị IoT public…

Blockchain thường được ví như một cuốn sổ cái số công khai mà bất cứ ai cũng có thể truy cập vào và kiểm tra nhưng không ai có thể toàn quyền kiểm soát nó. Các thành viên tham gia hệ thống blockchain đều đặn cập nhật thông tin trên sổ cái, nhưng các biện pháp kỹ thuật đảm bảo họ chỉ có thể sửa đổi thông tin khi đã tuân theo những quy tắc hết sức nghiêm ngặt. Trong công nghệ blockchain của bitcoin, các giao dịch được cập nhật liên tục theo thời gian thực và tránh được việc ghi trùng hai lần.

Công nghệ blockchain đang có tác động đến nhiều ngành. Công ty quản lý tài sản Everledger đã đăng ký thông tin cho hơn một triệu viên kim cương để theo dõi chúng tốt hơn bằng công nghệ blockchain. Maersk – công ty vận tải biến lớn nhất thế giới – vừa qua đã hoàn tất việc thử nghiệm ứng dụng blockchain vào theo dõi hàng hóa. Các ngân hàng muốn áp dụng blockchain để giảm thiểu bộ máy quản lý các giao dịch chuyển tiền hay đầu tư hiện đang cồng kềnh và thiếu chính xác. Có thể thấy công nghệ blockchain đang dần hoàn thiện và âm thầm len lỏi vào mọi mặt của đời sống.

9. Event-Driven Model

Mọi doanh nghiệp đều muốn kiểm soát được các “event” của mình. Mỗi sự kiện đều ảnh hưởng tới doanh thu và hoạt động của doanh nghiệp. Sự kiện kinh doanh có thể là bất cứ điều gì được lưu trữ bằng kỹ thuật số, phản ánh việc khám phá các tình huống đáng chú ý hoặc thay đổi trạng thái, ví dụ như hoàn thành đơn đặt hàng hoặc cho máy bay hạ cánh. Với việc sử dụng IoT, điện toán đám mây, blockchain, quản lý dữ liệu trên bộ nhớ và AI, các sự kiện kinh doanh có thể được phát hiện nhanh hơn và phân tích chi tiết hơn. Mỗi trạng thái hợp đồng triển khai hay sản xuất đều được cập nhật liên tục để hỗ trợ các quản lý đưa ra quyết định hoặc để khách hàng theo dõi. Nhưng nếu công nghệ độc lập mà không có sự thay đổi phù hợp về văn hoá và luật phát từng quốc gia, khu vực thì không mang lại giá trị đầy đủ của mô hình.

10. Kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn an ninh mạng

Kiểm soát được rủi ro đảm bảo an toàn an ninh mạng là một nhiệm vụ rất quan trọng cho các doanh nghiệp số. Vào năm 2009, một phần mềm độc hại thao túng tốc độ của máy ly tâm trong một nhà máy hạt nhân, khiến chúng bị mất kiểm soát. Phần mềm độc hại này, được biết đến như Stuxnet, đã di chuyển vào các mạng độc lập thông qua các ổ đĩa flash, và tự phân tán trên các mạng lưới sản xuất. Sự phức tạp của Stuxnet là một ví dụ mạnh mẽ về tiềm năng tấn công mạng, như một vũ khí trong thế giới của các nhà máy sản xuất vật lý được kết nối.

Ngoài ra trong thời gian gần đây, sự xuất hiện của mã độc Wanna Cry cũng đã nói lên phần nào về những rủi ro đe dọa đến tình hình hoạt động của doanh nghiệp. Sự gia tăng tính kết nối của máy móc thông minh đã góp phần làm gia tăng rủi ro. Công nghiệp 4.0 báo hiệu một thời đại mới về sản xuất thông minh, kết nối, các mạng lưới cung ứng phản hồi nhanh, các sản phẩm và dịch vụ phù hợp.

Khi dây chuyền cung ứng, nhà máy, khách hàng và các hoạt động vận hành được kết nối, rủi ro gây ra bởi các cuộc tấn công mạng trở nên dữ dội hơn và trở nên ngoài tầm kiểm soát. Sự an toàn của các doanh nghiệp sẽ trở thành một phần không thể tách rời của chiến lược, thiết kế, và hoạt động vận hành, được xem xét từ khi bắt đầu bất kỳ sáng kiến mới nào của ngành Công nghiệp 4.0.

Lê Ngọc Tuấn – FHO

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here