Chúng ta thường hay lo ngại rằng có thể AI một ngày nào đó sẽ quét sạch loài người, nhưng sự thật lại đang chứng minh khả năng chúng ta tự giết chính mình là cao hơn. Cứ 5 người thì lại có 1 người trên toàn cầu đang bị suy sụp về tinh thần. Nhiều người khác cũng đang trên đà sắp gặp phải những tình cảnh tương tự. Hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về các vấn đề này và xem cách mà AI đang làm dịu nó như thế nào?

Tình trạng sức khỏe tinh thần toàn cầu

Trung bình cứ 6 người thì có một người bị các vấn đề về sức khỏe tinh thần. Trong năm 2017, con số này đã lên tới 970 triệu và nó vẫn tiếp tục tăng lên hàng năm. Những vấn đề này rất đáng chú ý, đặc biệt là ở các quốc gia đang phát triển và kém phát triển. Nhưng ngay cả khi những con số không nói lên được hết sự phổ biến thực sự của chúng, thì đây vẫn là một câu chuyện buồn. Dữ liệu sức khỏe tinh thần từ Our World in Data cho biết:

Cứ mỗi 40 giây lại có một người tự tử và rối loạn sức khỏe tinh thần được cho là nguyên nhân của 90% trường hợp tự tử ở các nước thu nhập cao. Tỷ lệ này có thể cao hơn nhiều ở các nước kém phát triển và đang phát triển. Thiệt hại về người cũng đi kèm với cái giá rất cao về kinh tế. Đến năm 2030, những vấn đề này có thể tiêu tốn 16 nghìn tỷ USD cho cả nền kinh tế toàn cầu.

Những thách thức gặp phải khi giải quyết các vấn đề sức khỏe tinh thần

Cả quy mô và độ nghiêm trọng của những vấn đề này khiến chúng trở thành một nhiệm vụ khó khăn cho bất kỳ cơ quan nào. Dưới đây là những thách thức chính:

  • Thiếu tài nguyên: Tại Hoa Kỳ, 76-80% người miền Nam và 35-50% người miền Bắc có khả năng không được điều trị cho những bệnh về sức khỏe tinh thần của họ. 60% các quận ở Hoa Kỳ không có bác sĩ trị liệu tâm lí. Tình hình thậm chí còn tồi tệ hơn nhiều ở các nước đang phát triển.
  • Tập trung nguồn lực: Ở các quốc gia có thu nhập cao, có 83% tổ chức giải quyết các vấn đề về sức khỏe tinh thần nhưng con số này chỉ chạm mức 49% ở các quốc gia thu nhập thấp.
  • Số lượng và mức độ phức tạp ngày càng tăng: Việc thay đổi lối sống đang làm tăng lên tỷ lệ mắc các vấn đề về sức khỏe tinh thần. Hơn 61% người tị nạn dự kiến sẽ phải đối mặt với những cuộc khủng hoảng sức khỏe tinh thần trong suốt cuộc đời của họ.
  • Tài trợ không đủ: Mặc dù vấn đề này đã được phổ biến rộng rãi, nhưng các sáng kiến về sức khỏe tinh thần có lại không nhận được nhiều tài trợ từ các cơ quan Chính phủ.

Sức mạnh của AI

Các giải pháp AI rất hứa hẹn và đầy tiềm năng. Hiện tại, các giải pháp này đang đi theo hai hướng: Thuật toán phân tích lời nói và biểu cảm khuôn mặt của một người để tìm ra các dấu hiệu nhận biết về bất kỳ vấn đề sức khỏe tinh thần nào; các thiết bị đeo được và điện não đồ để có được bức tranh toàn diện về sức khỏe cá nhân.

Kỹ thuật

  • Dự án Sức khỏe Thế giới (World Well-Being Project) đã thiết kế một thuật toán để phát hiện trầm cảm từ các bài đăng trên phương tiện truyền thông xã hội. Thuật toán này có thể phát hiện các từ khóa trong các bài đăng trên mạng xã hội, chẳng hạn như từ “cảm xúc”, “tôi cảm thấy”…. Đây là những dấu hiệu có thể nhận biết trầm cảm ba tháng trước khi có thể được chẩn đoán chính thức.
  • Nền tảng Quartet có thể xác định tình trạng sức khỏe tinh thần và có thể đề xuất một chương trình trị liệu.
  • Ứng dụng trò chuyện Ginger giúp nhà tuyển dụng cung cấp dịch vụ tư vấn cho nhân viên của họ.
  • Hệ thống CompmateMX hỗ trợ bệnh nhân điều trị trầm cảm, rối loạn lưỡng cực và các tình trạng khác bằng cách ghi lại nhật ký âm thanh về cảm xúc của họ.
  • Bark giúp phụ huynh theo dõi hành vi trực tuyến của con mình trên phương tiện truyền thông xã hội và phát hiện các hành vi đe doạ trực tuyến, hay các vấn đề về tự tử và trầm cảm.
  • Webot, một chatbot được phát triển bởi Đại học Stanford, sử dụng liệu pháp hành vi nhận thức có thể điều trị cho những người bị trầm cảm và lo lắng.
  • Ellie, thuộc Viện Công nghệ Sáng tạo của Đại học Nam California, phân tích biểu cảm khuôn mặt và tốc độ giọng nói của bệnh nhân và thông báo những gì có thể xảy ra trong tương lai gần.

Ngoài việc cung cấp hỗ trợ cá nhân 24×7, các giải pháp này rẻ hơn và sẽ hỗ trợ rất nhiều cho các chuyên gia sức khỏe tinh thần. Bệnh nhân cũng có thể thấy thoải mái hơn khi tương tác với các robot ẩn danh mà không sợ bị phán xét.

AI sẽ mang đến ngày tận thế? Nhưng cho đến bây giờ, vẫn có nhiều niềm tin và bằng chứng về việc AI chính là vị cứu tinh của con người hơn.

FPT TechInsight
Theo Artiba.org

Tin liên quan: