Bạn có biết Bài toán đường đi của người giao hàng (Travelling Salesman Problem)? Tìm ra lộ trình ngắn nhất đưa bạn tới mọi thành phố trong danh sách và trở về nhà. Đó là một bài toán khó. Trên thực tế, đó là một bài toán NP, thuật toán bất định trong thời gian đa thức (non – deterministic polynomial time), nếu bạn còn có bất kỳ nghi ngờ gì về độ khó của nó.

Nhưng nếu bạn là một nhà bán lẻ tạp hoá giao hàng tới hàng triệu ngôi nhà mỗi tuần, hay là nhà sản xuất nội thất hàng đầu đất nước… thì đó là một vấn đề bạn phải giải quyết. Bạn sẽ tìm đến ai?

Giao hàng Tesco

Tesco không chỉ phải giao hàng trăm nghìn đơn hàng mỗi ngày: họ phải tính đến các vấn đề liên quan như mô hình chuyển ca của tài xế, tốc độ của con đường, thành phần và khả năng của đội xe. Với sự phát triển của mảng giao hàng trực tuyến của các doanh nghiệp trong những năm 2010, những thách thức này đã trở nên phức tạp hơn và nghiêm trọng hơn. Tesco biết rằng khách hàng sẽ chỉ đòi hỏi nhiều hơn theo thời gian, chứ không phải ít đi.

Để giúp giải quyết vấn đề lịch trình, họ đã gọi cho Satalia, một đơn vị tư vấn AI tại London. Tesco đã có khả năng phân tích dữ liệu trong nội bộ, và rõ ràng là cả các kỹ năng quản lý dự án đẳng cấp thế giới. Những gì họ thất ở Satalia là sự tập trung hiếm hoi của các kỹ năng tối ưu hoá tiên tiến. Trong vòng 3 năm, hai công ty đã làm việc với nhau để xây dựng một hệ thống giao hàng chặng cuối. Tesco không quan tâm đến việc cải tiến gia tăng: họ có một lợi thế cạnh tranh đáng kể mà họ đạt được với một thứ gọi là dynamic scheduling.

Dynamic scheduling

Trước đây, các đơn đặt hàng của khách hàng trên website của Tesco sẽ được thực hiện theo từng đợt và được tối ưu hoá vào cuối mỗi ngày. Hệ thống mới so sánh vị trí đặt hàng và kích thước giỏ hàng với mọi đơn hàng khác đã có trong lịch trình và trả lại kết quả về tính khả thi của đơn hàng và các vị trí có sẵn trong chưa đầy nửa giây. Lịch trình luôn được trực tiếp và cập nhật, với lợi ích to lớn là khách hàng có thể được cung cấp nhiều chỗ trống hơn mà không phá vỡ hệ thống. Hơn nữa, khách hàng hiện có thể đặt giao hàng trong ngày và được cung cấp các đơn hàng trong 1 giờ.

Hệ thống này là tài sản trí tuệ của Tesco, và do đó các tác động tài chính của nó được bảo mật. Nhưng họ đã tiết lộ rằng hệ thống mới này đã tiết kiệm hơn 11 triệu dặm hành trình cho xe giao hàng trong năm 2019, và nó đã cải thiện 5% hiệu quả xăng dầu. Điều quan trọng không kém là nó mạnh mẽ. Covid đã gây ra sự tăng vọt trong giao hàng tạp hóa trực tuyến – bạn có còn nhớ vụ nổ bồn cầu vào mùa xuân năm 2020? Hệ thống của Tesco, không giống như một số đối thủ cạnh tranh, đã đối phó với nó tốt như cách họ mở rộng quy mô.

Từ hàng tạp hoá đến nội thất

DFS là một công ty đã 50 năm tuổi, vì vậy rõ ràng nó không phải là một công ty kỹ thuật số. Cái tên này từng là viết tắt của Direct Furnishing Supplies vì sự đổi mới của nó trong việc cắt giảm chi phí bằng cách tránh né các nhà điều hành kho hàng trong chuỗi cung ứng. Công ty mới chỉ là một doanh nghiệp thương mại điện tử trong năm năm, nhưng là người dẫn đầu thị trường, họ không có lựa chọn nào khác ngoài việc bắt kịp nhanh chóng.

Trước khi làm việc với Satalia, nhân viên DFS đã sử dụng giấy và bút để lên lịch giao hàng. Họ sẽ thảo luận về các cuộc hẹn giao hàng với khách hàng qua điện thoại, sau khi đồ nội thất được sản xuất, một vài tuần sau khi đặt hàng. Trong những năm qua, một số huyền thoại và điều bí ẩn về giao hàng đã được lưu truyền. Không có dữ liệu đáng tin cậy nào về yếu tố xác định thời gian thực hiện của mỗi lần giao hàng. Ví dụ: Liệu số lượng bậc thang có quan trọng hơn thời gian cần thiết để tìm bãi đậu không. (Hoá ra bãi đậu quan trọng hơn, trừ nơi nào có nhiều hơn ba bậc).

Người Scotland bí ẩn

Có một câu đố đặc biệt về Scotland. Trên toàn Vương quốc Anh, thời gian trung bình để giao hàng là 31 phút. Ở Scotland là 28 phút. Điều này có phải do doanh nghiệp Scotland đã thuê nhân viên cao lớn hơn, mạnh mẽ hơn không? Những ngôi nhà ở Scotland có ít cầu thang hơn, hay bãi đậu xe tốt hơn? Hoá ra đó là một điều đáng tự hào: người Scotland chỉ đơn giản quyết định rằng họ sẽ nhanh hơn, và họ đã làm như vậy.

DFS và Satalia đã hợp tác trong vòng bốn năm để hoàn thiện hệ thống lập lịch giao hàng. Giờ đây, khách hàng có thể đặt giao hàng trực tuyến, giúp họ kiểm soát nhiều hơn và linh hoạt hơn. Một lần nữa, Covid lại cung cấp một bài kiểm tra căng thẳng, nghiêm ngặt với các cửa hàng lập kỷ lục bán hàng mỗi tháng, khi mà khách hàng nâng cấp phòng khách của họ trong khi bị giãn cách.

Sự hiệu quả

Như với Tesco, hệ thống mới đã cải thiện đáng kể hiệu quả phân phối của DFS. Alex Salden, MD của nền tảng chuỗi cung ứng của công ty, Sofa Delivery Company, ước tính mức độ cải thiện là hơn 10% cho cả quãng đường và chi phí. Công ty đã hợp lý hoá 92 nhà kho của mình xuống còn 25 trung tâm phân phối, và hệ thống mới đã giải phóng 20 nhân viên để làm các công việc hiệu quả hơn thay vì sửa đổi lịch trình thủ công lặp đi lặp lại.

Dữ liệu được cung cấp bởi hệ thống mới đã thúc đẩy DFS thay đổi mô hình làm việc của nhân viên giao hàng, chuyển sang mô hình bốn ngày làm việc, bốn ngày nghỉ đang trở thành tiêu chuẩn của ngành. Việc di chuyển từ 9 đến 15 đống đồ đạc mỗi ngày là một yêu cầu về thể chất, và việc cung cấp nhiều thời gian hơn để phục hồi giúp cải thiện cuộc sống cho tất cả nhân viên. Khi một nhãn hàng mới, Sofology, sử dụng hệ thống, đội xe giao hàng gồm 350 xe của công ty đã giảm xuống còn 250 xe với một khoản cắt giảm tương xứng về tiền bạc và sự ô nhiễm.

Nhân viên và nhà cung cấp

DFS cũng hợp tác với Satalia để đại tu hệ thống tối ưu hoá lực lượng lao động bên trong các cửa hàng của mình. Điều này đòi hỏi một cuộc đại tu lớn về nguồn cung cấp và phân tích dữ liệu, bao gồm thông tin lịch sử về bán hàng, chi tiêu tiếp thị, dự báo thời tiết,… Kết quả là doanh thu tăng đáng kể với một số cửa hàng báo cáo mức tăng gần 20%. Nó cũng cho phép các ca làm việc được cân bằng lại để làm cho chúng công bằng hơn: nhân viên kiếm được nhiều tiền hoa hồng hơn vào các buổi chiều thứ Bảy so với các đồng nghiệp của họ làm việc vào sáng thứ Hai.

Cuối cùng, việc áp dụng khoa học dữ liệu và các kỹ năng tối ưu hoá đã cho phép DFS phân tích độ tin cậy của các nhà cung cấp của họ. Khả năng dự đoán sự xuất hiện của các mặt hàng trong kho của họ chính xác hơn, giúp giảm thời gian lưu kho và làm cho toàn bộ quy trình hiệu quả hơn, từ nhà máy đến phòng khách.

Tương lai: Digital Twins

Đâu là nơi tiếp theo cho các công ty giao hàng? Khoa học trí tuệ nhân tạo đã có tuổi đời 65 năm, nhưng nó vẫn còn rất trẻ. Chúng ta đang trong giai đoạn đầu của hành trình AI và có những cải tiến to lớn về hiệu quả, và hiệu quả vẫn chưa đến với tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế. Các công ty như Satalia sẽ sử dụng AI để xây dựng các mô hình ảo toàn diện của hoạt động vật lý và trực tuyến của các tổ chức lớn như Tesco và DFS. Các mô hình này có thể được thẩm vấn, phân tích và cho phép chạy các kịch bản trong thời gian thực. Các công ty sẽ sử dụng những mô hình này để tinh chỉnh hoạt động của họ để tối ưu hoá hiệu quả tài chính, điều kiện làm việc và dịch vụ khách hàng.

Những mô hình này được gọi là Digital Twins, và chúng sẽ trở thành một trong những sự phát triển thú vị nhất của Roaring Twenties.

Theo Forbes

Tin liên quan: