Cảnh sát Mỹ hiện đang chỉ triển khai công nghệ nhận diện khuôn mặt để xử lý các vụ vi phạm hành chính, như trộm cắp vặt, v.v.

Nhiều thành phố tại Mỹ đã thông qua lệnh cấm sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt. Trong đó, Portland và Oregon cấm sử dụng hoàn toàn nhận diện khuôn mặt với mọi mục đích, cả chính phủ và thương mại, các thành phố khác chỉ giới hạn quyền sử dụng công nghệ này của cảnh sát.

Một số thành phố như Detroit ban hành các biện pháp giảm nhẹ hơn, chẳng hạn như cho phép sử dụng nhận diện khuôn mặt trong điều tra tội phạm hình sự. Cảnh sát New York chỉ có quyền sử dụng công nghệ này cho các tội phạm ít nguy hiểm hơn như trộm cắp.

Đầu tháng nay, sau khi xử lý một vụ trộm hàng hoá, thẩm phán ở New York đã nhận ra được tầm quan trọng của nhận diện khuôn mặt, giúp ghi lại bằng chứng trong phiên tòa. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh các nhà lập pháp nên đặt ra một số hạn chế khi sử dụng công nghệ này.

Chính phủ Hoa Kỳ không có quy định liên bang cụ thể về sử dụng nhận diện khuôn mặt, khiến hàng nghìn sở cảnh sát phải tự đề ra quy định riêng. Một số thành viên Quốc hội đề xuất cấm cảnh sát cả nước sử dụng công nghệ này, một số khác ủng hộ sử dụng ở một cấp độ nhất định, hay chỉ cấm các doanh nghiệp sử dụng.

Nhận diện khuôn mặt được coi là một công cụ cần thiết giúp giải quyết các vụ án hình sự nghiêm trọng, như tấn công khủng bố và bạo lực. Tuy nhiên, thực tế, theo các nhà nghiên cứu, công nghệ này thường được sử dụng cho các tội phạm cấp thấp hơn.

Theo một hồ sơ gần đây, Sở Cảnh sát New York đã sử dụng nhận dạng khuôn mặt cho hơn 22.000 trường hợp trong suốt ba năm qua.

Albert Fox Cahn, giám đốc điều hành của Dự án Surveillance Technology Oversight Project cho biết: “Mặc dù Sở Cảnh sát New York khẳng định chỉ sử dụng nhận diện khuôn mặt cho các vụ án hình sự nghiêm trọng, nhưng số liệu lại trái ngược hoàn toàn. Công nghệ này thực ra được triển khai cho hầu hết mọi trường hợp, từ ăn cắp vặt đến vẽ bậy.”

Thiếu quy định về sử dụng nhận diện khuôn mặt

Tại Detroit, trước khi quy định sử dụng nhận diện khuôn mặt được ban hành, công nghệ này là nguyên nhân gây ra vụ bắt giữ oan sai hai người đàn ông da màu trong thành phố – cả hai đều bị buộc tội trộm cắp. Được biết, thiết bị nhận diện khuôn mặt đã khớp sai hình ảnh trên camera an ninh và trên bằng lái xe.

Nhận diện khuôn mặt cũng tồn tại vấn nạn phân biệt chủng tộc, thường xuyên xác định nhầm danh tính người da màu và phụ nữ.

Andrew Guthrie Ferguson, tác giả của cuốn sách “The Rise of Big Data Policing” và giáo sư luật tại Đại học District of Columbia, cho biết khi nhận diện khuôn mặt chưa được quy định rõ ràng, công nghệ này sẽ vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro về độ chính xác và quyền riêng tư.

Khi không có bất kỳ quy định nào, cảnh sát có thể sử dụng tính năng nhận diện khuôn mặt bất kỳ lúc nào. Hơn nữa, trong nhiều trường hợp, cảnh sát còn không đề cập đến công nghệ này trong báo cáo bắt giữ.

Bên cạnh đó, Ferguson cũng khuyến nghị hạn chế sử dụng nhận diện khuôn mặt trong các vụ án nghiêm trọng, bởi sẽ rất nguy hiểm nếu cảnh sát được toàn quyền sử dụng công nghệ để phá án, và có thể gây xâm phạm quyền riêng tư cá nhân về lâu dài.

Ban hành lệnh cấm hoàn toàn

Một quy định hạn chế quyền sử dụng nhận diện khuôn mặt là một tín hiệu đáng mừng, nhưng còn chưa đủ đối với những người ủng hộ quyền riêng tư.

Các nhà hoạt động tại Detroit đang hoạt động tích cực nhằm kêu gọi cấm hoàn toàn công nghệ nhận diện khuôn mặt. Sau nhiều tháng, dưới sức ép, sở cảnh sát thành phố cuối cùng mới ban hành quy định về sử dụng nhận diện khuôn mặt trong các vụ án hình sự nghiêm trọng

Tawana Petty, giám đốc Chương trình Tư pháp Dữ liệu của Dự án Công nghệ Cộng đồng Detroit, cho biết ngay cả dưới các quy định nghiêm ngặt nhất, công nghệ này vẫn có thể dẫn đến bắt giữ sai.

Vào tháng 6, cảnh sát trưởng Detroit – James Craig cho biết sai số của phần mềm nhận diện khuôn mặt lên đến 96% khi không có sự can thiệp của con người. Theo báo cáo hàng tuần của sở cảnh sát, tính đến tháng 10, cảnh sát đã sử dụng tính năng nhận dạng khuôn mặt chủ yếu trên công dân da màu.

Tawana Petty nhấn mạnh: “Có nhiều người đã bị bắt giữ và chịu những tội mà họ không phạm phải. Công nghệ đã và đang gây nguy hiểm đối với quyền tự do dân chủ và quyền riêng tư mà mỗi công dân đáng được nhận.”

Theo CNET

Tin liên quan: