Từ khi chính phủ Mỹ đưa ra lệnh cấm vận đối với hãng công nghệ điện tử Huawei, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã mạnh dạn lên tiếng khẳng định rằng họ có thể tự túc trong ngành sản xuất và kinh doanh chất bán dẫn.

Ngược lại, các ông lớn trong ngành tỏ ra không mấy lạc quan về việc liệu các nhà sản xuất chip tại Trung Quốc có thể nhanh chóng đáp ứng được hết tất cả các thử thách và yêu cầu nguồn cung mà Huawei và các công ty nội địa đề ra hay không.

Mới đây, một số tờ quảng cáo được niêm yết trên một sàn giao dịch chứng khoán cho các công ty sản xuất chip tại Trung Quốc đã thẳng thừng chỉ trích nền công nghiệp nội địa. Chúng mô tả lại tình hình công nghiệp hiện nay “khá là lạc hậu”, “thiếu nhân tài”“đòi hỏi một thời gian dài để theo kịp các nước khác”.

Trong khi các kỹ sư Trung Quốc rất coi trọng việc chế tạo sản xuất chip trong nước, có một số nguồn tin chỉ ra rằng nhiều người không tin tưởng vào các biện pháp của chính phủ nên vẫn phụ thuộc vào công nghệ đến từ Đài Loan, Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản và Châu Âu.

Gu Wenjun, nhà phân tích trưởng của công ty tư vấn ICWise có trụ sở tại Thượng Hải cho biết, “So với những hạn chế về thiết bị, vật liệu hay nhân lực, tôi nghĩ điều mà Trung Quốc thiếu nhiều hơn là sự hiểu biết về ngành này.” Bên cạnh đó, ông còn kêu gọi các nguồn trợ cấp của chính phủ cho nền công nghiệp nước nhà, với mục tiêu tìm kiếm “đối tác hữu ích” – một hướng đi mới mà các liên doanh hiện tại đang theo đuổi.

Một cựu kỹ sư hàng đầu của công ty thiết kế chip Trung Quốc Unisoc kiêm đơn vị trực thuộc Tsinghua Unigroup, đã khuyến khích Guoxin – một công ty chị em khác sử dụng loại chip ghi nhớ của họ. Kết quả là công ty ấy đã từ chối với lý do không thể cung cấp công nghệ đủ tiên tiến để tiêu thụ mặt hàng này.

Trong một buổi phỏng vấn khác, vị kỹ sư ấy đã chia sẻ “Những bài phát biểu nội bộ của chúng tôi luôn luôn chỉ có một kiểu: ‘Với mục tiêu là hỗ trợ chuỗi cung ứng trong nước, chúng ta phải khiến mọi người chú ý hơn đến công ty mìnhvà kết luận lại chúng tôi vẫn chẳng rút ra được gì từ những câu nói ấy.”

Công nghệ tốt hơn trong tương lai

Các viên chức trong ngành bên ngoài Trung Quốc đã lên tiếng bênh vực nội bộ. Gần đây nhất, họ đã tạo ra con chip ghi nhớ NAND, được coi là vị cứu tinh cho nền công nghiệp sản xuất chip của nước nhà. Vì vậy, có thể xem như là các công ty Trung Quốc đang dần thu hẹp khoảng cách của mình đối với các nước khác.

“Tiền nong không phải là vấn đề quan trọng đối với chính phủ Trung Quốc”, một giám đốc điều hành công ty sản xuất chip nhớ tại Hàn Quốc đã phát biểu trong khi thừa nhận sự tiến bộ của đất nước này trong việc cung cấp hệ thống lưu trữ dữ liệu dài hạn qua các con chip NAND và chip flash. “Chúng ta sẽ không ngăn cản những nỗ lực của các công ty Trung Quốc vì đây hoàn toàn là một cuộc cạnh tranh, nhưng chúng ta không cần lo lắng vì chúng ta có công nghệ tiên tiến hơn và sản phẩm chất lượng hơn”, ông ta nói thêm.

Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn nhất hiện tại đối với Trung Quốc đó là quy trình sản xuất chip yêu cầu không chỉ đòi hỏi công cụ chuyên môn cao mà còn cần nhiều năm kinh nghiệm để thành thạo.

Vào tháng 5 năm nay, một bài báo cáo tại sàn chứng khoán Trung Quốc – Everbright, đã chỉ ra vấn đề này: “Quy trình sản xuất phụ thuộc rất lớn vào trang bị của công ty, và mặc dù các công ty của Mỹ như AMAT, LAM, KLA và Teradyne có thị phần rất cao ở nhiều thị trường ngách, có một sự thật là sẽ rất khó cho các công ty Trung Quốc để sản xuất chip mà chỉ sử dụng các thiết bị trong nước.” Thậm chí ngay cả khi các nhà sản xuất chip Trung Quốc có thiết bị từ các công ty thiết bị chip hàng đầu ở Hoa Kỳ, họ cũng không thể tận dụng triệt để lợi ích mà chúng thật sự mang lại.

Một cựu kỹ sư khác của công ty sản xuất chip bán dẫn quốc tế (SMIC) – công ty sản xuất chip hàng đầu Trung Quốc, cho biết các nhà cung cấp thiết bị thường có những thỏa thuận bí mật (NDAs) với công ty sản xuất chip bán dẫn Đài Loan (TSMC) – công ty hàng đầu thế giới về sản xuất chip.

Quy trình sản xuất chip tiên tiến đòi hỏi rất nhiều thời gian để tinh chỉnh. Trong khi đó, NDA thường có các mẹo và thủ thuật trong cách tận dụng máy móc giúp cho việc đạt được năng suất như yêu cầu hoặc số lượng chip hoạt động trong mỗi lô trở nên dễ dàng hơn

“Tất cả các nhà cung cấp thiết bị đều trực thuộc NDA và TSMC”, vị kỹ sư chia sẻ. “Và nếu như SMIC yêu cầu hướng dẫn, nhà cung cấp sẽ chỉ tiết lộ một số thông tin rất cơ bản, chỉ để chứng minh sự trung thành của họ,” ông nói.

Một nữ phát ngôn viên đã lên tiếng rằng: “TSMC luôn sẵn sàng trong việc bảo vệ các thông tin nội bộ của chúng tôi, bao gồm cả việc ký kết các NDA với đối tác.”

Đối với các thiết bị hiện đại, các chuyên gia trong ngành cho biết, SMIC luôn đứng sau hai thế hệ sau TSMC. Trong khi TSMC đã tung ra các loại chip có chiều rộng mạch chỉ 7 nanomet vào năm 2018, SMIC hiện chỉ có thể sản xuất chip 14 nanomet – vốn là công nghệ tiên tiến từ năm 2014.

Ngày nay, Huawei sử dụng TSMC cho hầu hết các loại chipset tiên tiến và SMIC cho các sản phẩm cấp thấp hơn. Một cựu nhân viên của Huawei cho biết công ty đã chọn TSMC để sản xuất chip máy chủ của mình trên SMIC với lý do HiSilicon đã thiết kế được chip với công nghệ 7 nanomet. Mặt khác, với lo ngại về rủi ro cho ra những sản phẩm kém hơn, công ty này vẫn e dè trong việc tái thiết kế lại cách vận hành của SMIC.

SMIC đã đảm bảo rằng họ sẽ đáp ứng hết các nhu cầu của khách hàng. “Chúng tôi sẽ chấp nhận rủi ro và sẽ bắt đầu sản xuất công nghệ 14 nanomet vào năm 2019,’’ một phát ngôn viên đã thông báo.

Trở ngại trong tìm kiếm nguồn nhân lực

Một vài phân tích đã chỉ ra rằng các công ty Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan phải mất hàng thập kỷ để phát triển chuyên môn cho nhân viên trong công ty họ. Trong khi đó, Trung Quốc liên tục than phiền về sự thiếu hụt nhân tài và liên tục tìm cách tuyển dụng nhân lực ở nước ngoài, đặc biệt là từ Đài Loan và Hàn Quốc. Mặc dù vậy, việc này không phải lúc nào cũng thành công.

Vào năm ngoái, một nhà sản xuất chip nhớ DRAM tại Trung Quốc đã cố gắng tuyển dụng một cựu kỹ sư hàng đầu của Samsung Electronics. Nhưng vào đầu năm nay, các công ty bên phía Hàn Quốc đã có lệnh cấm của tòa án để ngăn chặn việc này. Chi tiết hơn, mới đây một tòa án tại quận Suwon ở Hàn Quốc đã duyệt đơn kiện của Samsung để ngăn Kim Chi-wook, người thiết kế DRAM khỏi việc gia nhập công ty Trung Quốc và đình chỉ công tác của anh ta cho đến tận tháng 11 năm nay. “Các công ty bán dẫn của Trung Quốc được ước tính là chậm từ 3 đến 10 năm so với công ty của Hàn Quốc trong công nghệ thiết kế DRAM,” tòa tuyên bố, thêm rằng việc anh Kim được thuê tại công ty khác sẽ có ảnh hưởng xấu đến tiếng tăm của Samsung.

Đối với các mạch vi xử lý chip phức tạp, Huawei đã phát triển thêm các thiết kế tiên tiến để sử dụng cho con chip Kirin của mình, nhờ đó cung cấp năng lượng cho các thể loại điện thoại cao cấp khác nhau của hãng.

Trong khi đó thì Unisoc, công ty vi xử lý hàng đầu Trung Quốc lại chủ yếu hoạt động với những phân khúc sử dụng chip với công nghệ ít đòi hỏi hơn so với điện thoại cao cấp như Rockchip và Allwinner – hai công ty khác của Trung Quốc, cung cấp máy tính bảng nhãn trắng và các thiết bị sử dụng cho nhà thông minh.

Eric Yang, người đầu tư vào các công ty chip Trung Quốc, nói rằng bản chất phức tạp của các bộ vi xử lý trên hệ thống cung ứng ngày nay trái lại lại là một lợi thế khá lớn đối với người tiêu dùng. “Công việc này yêu cầu một vốn kiến thức chuyên ngành đủ rộng và sâu thì mới có thể thành công được. Chỉ riêng một phần nhỏ của con chip cũng tiêu tốn đến 800 nhân lực của Qualcomm rồi, vậy nên nếu không có những tài năng đến từ đất nước Hoa Kỳ thì không thể nào làm công việc này,” ông lưu ý thêm.

Theo Reuters

Tin liên quan: