FIRST – hành trình 30 năm – STEM cho trẻ em

85

First là cuộc thi công nghệ lâu đời bậc nhất nước Mỹ dành cho trẻ em, từ những năm 1989, thật thú vị đó là năm 1989 năm FPT thành lập. Với tính hấp dẫn của mình nó trở thành cuộc thi được hàng triệu người trên thế giới xem và hàng vạn trẻ em thi đấu hàng năm. Đặc biệt ở các quốc gia phát triển như Mỹ, Canada, Anh, Mexico, Israel, Trung Quốc, Đức, Sing… cuộc thi rất được quan tâm. Hàng năm có hàng chục triệu USD học bổng cho các bạn có thành tích tốt từ cuộc thi của các trường đại học, tổ chức, chính phủ.

FIRST gần như cuộc thi Robocon của ABU, nhưng lại dành cho trẻ em chứ không phải cho sinh viên đại học. Các bạn trẻ sẽ có một luật thi đấu, chủ đề, các đội phải chế tạo robot, lập trình, điều khiển thi đấu với các đội khác. Những người trẻ tại Việt Nam tận đại học mới bắt đầu làm và tham gia những cuộc thi như Robocon, SMAC Challenge, Digital Race thì trẻ con ở Mỹ ở Úc đã làm chuyện này 30 năm trước từ khi học lớp 1. Các bạn trẻ sẽ phải tập các kỹ năng làm việc nhóm, thiết kế, lập trình và hoàn thiện sản phẩm từ khi rất nhỏ.

For Inspiration and Recognition of Science and Technology – FIRST là sự truyền cảm hứng, hiểu biết về khoa học và công nghệ cho các bạn trẻ. Đó là những kinh nghiệm đầu tiên giúp các bạn tìm ra những sở thích thực sự về khoa học công nghệ của minh. Phần lớn các bạn tham gia FIRST sau này đều là những người tham gia ngành công nghệ và học tại các trường lớn như MIT, Stanford,…

Một số nguyên tắc chung cơ bản của FIRST

FIRST là cuộc thi không có bài kiểm tra trắc nghiệm hay phỏng vấn, FIRST không có giáo viên. FIRST chỉ có nhưng cuộc thi đấu về thể thao cho robot, có huấn luyện viên để hướng dẫn làm robot khi cần chứ không dạy, không làm hộ các bạn nhỏ. Sản phẩm robot tự hoàn thiện có thể thi đấu là một quá trình học hỏi và tích lũy tự khám phá của từng bạn nhỏ, các bạn sẽ học, tư duy những thứ cần để làm được sản phẩm. Thành tích FIRST là kết quả của làm việc nhóm không phải thành tích của từng cá nhân. Mỗi trận đấu của FIRST luôn có nhưng liên minh đến từ nhiều đội, FIRST dạy cho các bạn trẻ biết cách đàm phán, hợp tác để cùng chiến thắng. Đội mạnh không phải là đội chiến thắng, đội nào hợp tác tốt phối hợp tốt sẽ là đội chiến thắng. Các bạn sẽ học được rất nhiều kỹ năng từ cuộc thi không chỉ là công nghệ mà là kỹ năng đàm phán, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, thiết kế, lãnh đạo…

FIRST tạo ra những cộng đồng người thi, huấn luyện viên, tình nguyện, chia sẻ những kinh nghiệm những tài liệu làm việc thực tế giúp các thành viên cùng phát triển. FIRST có 4 hạng mục thi đấu từ 6 tuổi đến 12 tuổi: FLL JR, FLL, FTC, FRC cho cấp trường và FGC cho cấp quốc gia.

FRC – First Robotics Competition

Bắt đầu từ 1992 mỗi năm đều có một giải đấu, được tổ chức 25 quốc gia (Mỹ, Nhật, Canada, Anh, Đức Pháp, Sing,Úc, Israel,  Đài Loan, Trung Quốc…). Năm 2018 lần thứ 27 mùa, 3647 đội 91.000 học sinh,  25.000 mentor 27 quốc gia, 63 cuộc thi vùng.

Thử thách cạnh tranh thay đổi mỗi năm và các nhóm chỉ có thể sử dụng lại các thành phần nhất định từ những năm trước. Các robot nặng tối đa 54,4 kg. Bộ thiết bị cơ bản có giá khoảng 6.000 USD (mạch điều khiển động cơ), theo nguyên tắc các đội được phép chi thêm  3.500 USD cho robot cho các thiết bị ngoài. Mục đích của quy tắc này là để giảm bớt ảnh hưởng của tiền vào khả năng cạnh tranh của các đội. Thông tin chi tiết về đề thi đã được phát hành vào ngày thứ Bảy đầu tiên trong tháng 1, và các đội đã được sáu tuần để xây dựng một robot có thể hoàn thành nhiệm vụ của trò chơi.

FTC – FIRST Tech Challenge

FTC trước đây là FIRST Vex Challenge (FVC), là cuộc thi robot hạng trung được công bố bởi FIRST vào ngày 22 tháng 3 năm 2005. Cuộc thi này dễ tiếp cận và giá cả phải chăng hơn cho các trường học. FTC được tạo cho những người có trình độ trung cấp. Robot FTC có kích thước bằng 1/3 so với FRC, cuộc thi FTC như là sự chuyển tiếp cho học sinh từ cuộc thi FLL trước khi tới FRC. Ban đầu FTC sử dụng bộ điều khiển của Robot Vex sau đó là Lego Mindstorms NXT. Trong mùa FTC 2015-2016, FIRST hợp tác với Qualcomm, LEGO Mindstorms NXT đã được thay thế bằng thiết bị Android. Học sinh có thể lập trình bằng Blockly, dụng MIT App Inventor hoặc Android Studio (ngôn ngữ Java) để lập trình robot của họ. Nền tảng này hiện cũng được sử dụng cho First Global.

FLL – FIRST Lego League

Năm 1998, Giải LEGO đầu tiên (FLL), một chương trình tương tự như FRC được thành lập. Nó nhằm vào các học sinh từ 9 đến 14 tuổi và sử dụng các bộ LEGO Mindstorms (EV3, NXT, RCX) để xây dựng các robot LEGO cỡ nhỏ, sau đó được lập trình bằng phần mềm ROBOLAB (các hệ thống dựa trên RCX) hoặc Mindstorms NXT hoặc phần mềm EV3 (tương ứng với các hệ thống dựa trên NXT hoặc EV3) để thi đấu tự động với các đội khác. Phần mềm ROBOLAB dựa trên phần mềm kỹ thuật điều khiển công nghiệp của National Instruments LabVIEW. Sự kết hợp giữa các bộ phận LEGO có thể hoán đổi cho nhau, máy tính ‘gạch‘ Lego, cảm biến, và phần mềm nói trên, giúp học sinh xây dựng mô hình đơn giản của các hệ thống robot thực tế. Cuộc thi này cũng có chủ đề với trò chơi của mỗi năm, và đề cập đến một tình huống thực tế cho sinh viên để tìm hiểu về thông qua từng mùa giải. So với FTC và FRC thì chi phí bỏ ra của các đội thi là thấp hơn, gần như FLL không có sự tài trợ từ bên ngoài như FTC và FRC. Tuy nhiên số đội tham gia cuộc thi này trên thế giới khá đông và được hỗ trợ bởi công ty LEGO.

Ngoài ra còn một hạng mục cho các bạn từ 6-10 tuổi là FLL JR. Tương tự như FCC nhưng độ phức tạp và độ tuổi thấp hơn.

FGC – First Global Challenge

Đây là hạng mục trẻ nhất của hệ thống FIRST, mùa đầu tiên từ năm 2017, đến nay đã được 2 mùa giải. FGC được xác định quy mô như là một kỳ Olympic robot cho các bạn học sinh cấp 3 đến từ toàn cầu. FGC không đại diện cho một đội, một trường cấp 3 mà đại diện cho một quốc gia. FGC là cuộc thi tập hợp được tất cả các nước trên thế giới gần 200 đội tuyển, không phân biệt giàu nghèo, sắc tộc, nam nữ bất cứ bạn nhỏ nào cũng có cơ hội làm robot và giao lưu chia sẻ kiến thức. Các em sẽ phải giải quyết các bài toán của thế giới như nước sạch, năng lượng,… Mỗi năm giải đấu sẽ được tổ chức tại một quốc gia với một thách thức, một chủ đề. Sẽ có 14 thách thức toàn cầu mà các bạn sẽ phải cùng nhau giải quyết qua mỗi năm. Từ đó các bạn không chỉ ý thức được vấn đề của toàn cầu mà sẽ có cơ hội tạo ra các sản phẩm công nghệ giúp thế giới trong tương lai.

FIRST Việt Nam

Mùa giải đầu tiên của FGC, đội tuyển Việt nam tham gia dưới sự hỗ trợ của Maker Hanoi. Là đội chưa có nhiều kinh nghiệm về FIRST, vượt qua nhiều khó khăn khi thực hiện làm robot và rất nhiều khó khăn khi thi đấu, đội đã giành được thứ hạng 57/163.

Năm 2018, đội đã đạt được thành tích 12/161[1] đội và được huy chương đồng về thiết kế robot. Đây là một thành tích vượt bậc của đội tuyển Việt Nam. Các bạn đã biết thay đổi robot sau từng trận đấu, có kinh nghiệm đàm phán, liên minh với các đội khác. Hơn cả các bạn trẻ với niềm đam mê công nghệ còn hoàn thành tốt việc truyền thông để đem hình ảnh Việt Nam tới các bạn bè quốc tế.

Năm 2018 tưởng như không đến được cuộc thi FGC, ngoài Việt Nam Airlines tài trợ chuyến bay cho đội từ Vietnam tới Nhật Bản thì đội không xin được tài trợ từ một tổ chức nào tại Việt Nam. Rất may những ngày cuối đội đã xin tài trợ được từ ban tổ chức FIRST. Năm 2019 FIRST Vietnam sẽ phải tích cực hơn khi kết nối các công ty vào các hoạt động xã hội này và đưa FIRST trở thành một hoạt động ở nhiều trường và tỉnh thành tại Việt Nam.

Khó khăn lớn nhất khi đem FIRST về Việt Nam là chi phí hoạt động và robot kit cho các đội. Một đội FRC cần chi phí gần $10.000, một đội FTC và FGC chi phí tầm $2000 – Rev Robotic, một đội FLL chi phí $700 – Lego Robot . Để một trường học, một học sinh Việt Nam có thể đầu tư là rất khó, cần có những bộ KIT giá thấp hơn để có thể triển khai và những phương pháp học qua mạng cho các bạn nhỏ khắp cả nước. Hiện tại Maker Hanoi cũng đang xây dựng chương trình UMI – bộ ABC Maker để giúp các bạn nhỏ tiếp cận và làm robot từ rất sớm với chi phí thấp dưới $100. Bộ KIT này đã được sử dụng cho cuộc thi mini First Việt Nam trong 2 mùa 2017-2018. Maker Hanoi mong muốn sẽ đưa được cuộc thi FIRST đến 64 tỉnh thành tại Việt Nam để truyền cảm hứng về khoa học và công nghệ cho các bạn nhỏ trong thế kỷ 21.

Các thành viên của đội tuyển Việt Nam đến từ trường PTTH FPT tham gia cuộc thi First Global tại Washington DC – Mỹ năm 2017. chụp ảnh cùng bạn bè quốc tế.

Tại sự kiện FPT TechDay diễn ra vào 12/9 sắp tới các bạn đến từ trường PTTH FPT sẽ mang đến chú Robot đã đạt giải Đồng cuộc thi First Global Challenge vừa tổ chức tại Mexico (từ 15 – 18/8/2018) với chủ đề về Năng lượng. Tại khu triển lãm hiện tại, gian hàng giải pháp cho giáo dục, người tham dự sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng và giao lưu cùng chú Robot đã mang lại chiến thắng cho đội.

FPT 30 NĂM MỞ LỐI TIÊN PHONG – TECHDAY 2018

  • Thời gian: 8:30-17:00 Thứ Tư, Ngày 12/9/2018
  • Địa điểm: Khách sạn JW Marriott, số 8 Đỗ Đức Dục, Nam Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam
  • Website: https://techinsight.com.vn/techday2018/

Lê Ngọc Tuấn – FHO FTI

[1] Bảng xếp hạng https://theglobalalliance.net/rankings/2018Tin liên quan:
  • 5
    Shares