Google (Alphabet) đã chia sẻ với Reuters rằng họ đang phát triển một phương pháp phân loại tông màu da mới, khi mà phương pháp tiêu chuẩn được sử dụng trong các sản phẩm công nghệ đang bị ngày càng nhiều nhà nghiên cứu và bác sĩ da liễu cho rằng là không đủ để đánh giá liệu sản phẩm có thành kiến với người da màu hay không.

Vấn đề nằm ở thang điểm sáu màu Fitzpatrick Skin Type (FST) mà các bác sĩ da liễu đã sử dụng từ những năm 1970. Các công ty công nghệ hiện đang dựa vào nó để phân loại mọi người và đo lường xem các sản phẩm như hệ thống nhận dạng khuôn mặt hay cảm biến nhịp tim của đồng hồ thông minh có hoạt động như nhau cho các tông da khác nhau hay không.

Các nhà phê bình cho rằng FST, bao gồm bốn danh mục dành cho da “trắng” và một danh mục dành cho “đen” và “nâu”, đã coi thường sự đa dạng của những người da màu. Trong một hội nghị tiêu chuẩn công nghệ liên bang vào tháng 10 năm ngoái, các nhà nghiên cứu tại Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ đã khuyến nghị từ bỏ FST trong đánh giá nhận dạng khuôn mặt vì nó thể hiện dài màu nghèo nàn cho những nhóm dân số đa dạng.

Trước những câu hỏi của Reuters về FST, Google, lần đầu tiên và đi trước các công ty cùng ngành, cho biết họ đang âm thầm theo đuổi các biện pháp tốt hơn.

“Chúng tôi đang nghiên cứu phương án thay thế toàn diện hơn, có ích cho sự phát triển của các sản phẩm của chúng tôi, đồng thời sẽ hợp tác với các chuyên gia khoa học và y tế cũng như những đội ngũ làm việc với cộng đồng người da màu”, công ty cho biết và từ chối cung cấp thông tin chi tiết về nỗ lực này.

Cuộc tranh cãi này là một phần của sự tính toán lớn hơn về phân biệt chủng tộc và sự đa dạng trong ngành công nghệ, nơi lực lượng lao động là người da trắng nhiều hơn so với các lĩnh vực như tài chính. Việc đảm bảo công nghệ hoạt động tốt cho mọi màu da cũng như các độ tuổi và giới tính khác nhau đang trở nên quan trọng hơn khi các sản phẩm mới – thường được hỗ trợ bởi trí thông minh nhân tạo (AI) – mở rộng sang các lĩnh vực nhạy cảm và được kiểm soát như là y tế hay thi hành luật.

Các công ty biết rằng sản phẩm của họ có thể bị lỗi đối với các nhóm không được đại diện trong dữ liệu nghiên cứu và thử nghiệm. Mối lo ngại đối với FST nằm ở thang đo hạn chế của nó đối với làn da sẫm màu, có thể dẫn đến các công nghệ hoạt động với làn da nâu vàng nhưng gặp lỗi với tông màu đỏ espresso.

Nhiều loại sản phẩm cung cấp bảng màu phong phú hơn nhiều so với FST. Năm ngoái, Crayola đã tung ra 24 cây bút chì màu có tông màu da, và búp bê Barbie Fashionistas năm nay của Mattel Inc có chín tông màu. 

Vấn đề này không mang tính học thuật đối với Google. Vào tháng hai, khi công ty công bố rằng camera trên một số điện thoại Android có thể đo tốc độ xung qua đầu ngón tay, họ cho biết các chỉ số trung bình sẽ sai lệch 1,8% bất kể người dùng có làn da sáng hay tối.

Sau đó, công ty cũng đưa ra các bảo đảm tương tự rằng loại da sẽ không ảnh hưởng đáng kể đến kết quả của tính năng lọc nền trên Meet, cũng như công cụ web sắp ra mắt để xác định tình trạng da có tên gọi chưa chính thức là Derm Assist.

Những kết luận đó được rút ra từ thử nghiệm với FST sáu tông màu.

‘Điểm khởi đầu’

Tiến sĩ da liễu Thomas Fitzpatrick quá cố của Đại học Harvard đã phát minh ra thang đo để cá nhân hóa việc điều trị bằng bức xạ tia cực tím cho bệnh vẩy nến, một tình trạng ngứa da. Ông phân nhóm da của những người “da trắng” theo các chữ số La Mã từ I đến IV bằng cách hỏi mức độ cháy nắng hoặc rám nắng của họ sau những khoảng thời gian nhất định dưới ánh nắng mặt trời.

Một thập kỷ sau, loại V cho da “nâu” và VI cho da “đen” xuất hiện. Thang điểm này vẫn là một phần trong các quy định thử nghiệm sản phẩm kem chống nắng của Hoa Kỳ. Nó cũng là một tiêu chuẩn da liễu để đánh giá nguy cơ ung thư của bệnh nhân và hơn thế nữa.

Một số bác sĩ da liễu cho biết thang đo này là một phương pháp y tế không tốt, bị lạm dụng, và thường bị nhầm lẫn với chủng tộc và sắc tộc.

“Nhiều người sẽ cho rằng tôi thuộc loại da V, loại da hiếm khi hoặc không bao giờ bỏng nắng, nhưng tôi có bị bỏng”. Tiến sĩ Susan Taylor, một bác sĩ da liễu của Đại học Pennsylvania, người thành lập Hiệp hội Da màu vào năm 2004, cho biết. “Nhìn vào màu da của tôi và nói rằng tôi thuộc loại V khiến tôi không hài lòng.”

Cho đến gần đây, các công ty công nghệ đã không quan tâm đến vấn đề này. Vào năm 2014, Unicode – một công ty có các biểu tượng cảm xúc – đã coi FST như là cơ sở để áp dụng năm tông màu da ngoài màu vàng và phát biểu thang điểm này “không có những vấn đề tiêu cực”.

Một nghiên cứu năm 2018 có tiêu đề “Gender Shades” đã khiến việc sử dụng FST để đánh giá AI trở nên phổ biến khi cho thấy các hệ thống phân tích khuôn mặt thường khiến những người có làn da sẫm màu bị phân biệt nhầm giới tính nhiều hơn. Nghiên cứu mô tả FST là một “điểm khởi đầu”, nhưng các nhà khoa học của các nghiên cứu tương tự sau đó nói với Reuters rằng họ đã sử dụng thang đo để duy trì sự nhất quán.

Inioluwa Deborah Raji, một thành viên của Mozilla tập trung vào việc kiểm tra AI cho biết: “Là thước đo đầu tiên cho một thị trường tương đối non nớt, nó phục vụ mục đích giúp chúng tôi xác định các dấu hiệu nguy hiểm”. 

Trong một nghiên cứu thử nghiệm AI để phát hiện deepfake hồi tháng 4, các nhà nghiên cứu của Facebook đã viết rằng FST “rõ ràng không bao hàm sự đa dạng của tông màu da nâu và da đen.” Tuy nhiên, họ đã phát hành video gồm 3000 người cho việc đánh giá các hệ thống AI, cùng với đó là các thẻ FST được gắn dựa trên đánh giá của tám người.

Sự đánh giá của những người này được đặt ở trung tâm. Năm ngoái, startup phần mềm nhận diện gương mặt AnyVision đã đưa ra những ví dụ nổi tiếng cho những người đánh giá: cựu cầu thủ bóng chày vĩ đại Derek Jeter ở dạng IV, người mẫu Tyra Banks là V và rapper 50 Cent là VI.

AnyVision nói rằng họ đồng ý với quyết định của Google trong việc xem xét lại việc sử dụng FST, Facebook cũng cho biết họ sẵn sàng áp dụng các biện pháp tốt hơn.

Microsoft và các nhà sản xuất đồng hồ thông minh Apple và Garmin tham chiếu FST khi làm việc trên các cảm biến liên quan đến sức khoẻ. 

Bác sĩ lâm sàng của Đại học California San Diego, lấy cảm hứng từ phong trào bình đẳng xã hội Black Lives Matter, đã viết trên tạp chí Sleep năm ngoái rằng việc sử dụng FST có thể tạo ra “sự đảm bảo sai lầm” về kết quả đo nhịp tim từ đồng hồ thông minh trên da sẫm màu.

Microsoft thừa nhận sự không hoàn hảo của FST. Apple cho biết họ đã kiểm tra trên những người có tông da khác sau bằng nhiều phương pháp, FST chỉ là một trong số đó. Garmin cho biết do thử nghiệm trên diện rộng nên họ tin rằng các kết quả đọc được là đáng tin cậy.

Victor Casale, người thành lập công ty trang điểm Mob Beauty và là người giúp Crayola tạo ra các cây bút chì màu mới, cho biết anh đã phát triển 40 sắc độ cho phấn nền, mỗi màu khác nhau khoảng 3%, hoặc đủ để hầu hết người lớn phân biệt được. 

Anh nói rằng độ chính xác của màu sắc trên thiết bị điện tử cho thấy các tiêu chuẩn công nghệ nên có 12 đến 18 tông màu, “bạn không thể chỉ có sáu màu được.” 

Theo VentureBeat

Tin liên quan: