Vào năm 2015, khi giá cổ phiếu của công ty taxi lớn nhất Indonesia đang tăng vọt với doanh thu cũng đạt mức cao kỷ lục, thì thị trường xuất hiện Uber, rồi đến Grab và Gojek, bắt đầu kỉ nguyên của các ứng dụng gọi xe ở khu vực Đông Nam Á.

Tesla taxi của Blue Bird.

Sự cạnh tranh từ những gã khổng lồ công nghệ đã làm giảm đi 1,7 tỷ đô la, tương đương gần 80% giá trị thị trường của PT Blue Bird. Doanh thu sụt giảm 23% trong ba năm và thu nhập hàng quý gần nhất giảm xuống mức thấp kỷ lục. Nhưng thay vì từ bỏ, nhà điều hành taxi 54 tuổi hiện đang tìm cách xoay chuyển tình thế. Người đứng ra tiên phong là Noni Purnomo, người vừa kế vị chức chủ tịch của cha vào tháng 05/2019.

Noni Purnomo, người vừa kế vị PT Blue Bird.

Bốn tháng sau khi làm việc tại công ty có trụ sở tại Jakarta, Purnomo đang nghiên cứu về công nghệ để tạo ra những thay đổi tại đế chế mà người bà quá cố của cô đã startup vào năm 1965. Kế hoạch của cô tập trung vào xe điện do Tesla Inc. và BYD Co. cùng sản xuất để cắt giảm chi phí quyền sở hữu và nâng cao hiệu quả sử dụng dữ liệu.

Chúng tôi đã quyết định thực hiện một bước nhảy lớn”, bà Purnomo cho biết. Với bước nhảy vọt này, chúng tôi hy vọng có thể giải quyết những thiếu sót của mình và bắt kịp với các đối thủ.

Mặc dù tính bền vững là ưu tiên hàng đầu nhưng mục tiêu cuối cùng của Purnomo, là đánh bại những ứng dụng gọi xe đã lật đổ một ngành công nghiệp nổi tiếng với doanh thu ổn định, chi phối bởi các chủ sở hữu nhỏ và gia đình như của Purnomo. Bà sẵn sàng đứng lên chống lại Grab, gã khổng lồ trong khu vực đã mua lại Uber Technologies Inc. ở Đông Nam Á vào năm ngoái.

Blue Bird shares have underperformed broader market since its debutĐó là thử thách khó khăn nhất của Purnomo nhưng có thể cũng là lí do có thể thuyết phục các nhà đầu tư rằng công ty của cô vẫn đang tồn tại và phát triển. Cổ phiếu của Blue Bird, được giao dịch ở mức 2.590 rupiah (18 cent) tại Jakarta vào thứ Sáu. Cổ phiếu công ty đã chạm trần 12.500 rupiah vào tháng 1 năm 2015, vài tháng sau khi Blue Bird thu về khoản tiền khiêm tốn 200 triệu đô la từ đợt chào bán cổ phiếu ra công chúng lần đầu.

Purnomo đã mua thêm khoảng hai chục chiếc EV cho Blue Bird, bổ sung vào đội ngũ khoảng 30.000 chiếc xe đang hoạt động tại các thành phố lớn Java, Sumatra, Bali, Lombok và Batam. Theo kế hoạch, sẽ có khoảng thêm 2.000 chiếc taxi thân thiện với môi trường từ Tesla và nhà sản xuất BYD của Trung Quốc, cô nói.

EVs có thể sẽ mang lại cho công ty bà một lợi thế đáng kể vì dữ liệu ban đầu đã cho thấy những dấu hiệu đáng khích lệ. Những chiếc xe có chi phí vận hành ít hơn 40% so với những chiếc xe chạy bằng nhiên liệu hóa thạch và tạo ra doanh thu cao hơn 30%.

Bên cạnh đó, các đối thủ cũng không thể nhân rộng mô hình này một cách dễ dàng. Với mô hình của họ, điều này đồng nghĩa với việc các tài xế sẽ phải chịu chi phí tài chính của một EV đắt đỏ, là một yêu cầu đầy rủi ro cho hầu hết các cá nhân. Một đại diện của Grab đã từ chối yêu cầu bình luận về điều này.

Chúng tôi có một mô hình kinh doanh khác và công ty có thể chấp nhận rủi ro thay cho cá nhân”, cô nói.

Trạm sạc

Việc thiếu cơ sở hạ tầng sạc ở quốc gia Đông Nam Á này có thể gây trở ngại. Hiện tại, Blue Bird đã có các trạm sạc tại văn phòng chính của nó ở Jakarta, đồng thời sở hữu một trạm có sẵn tại sân bay thành phố. Chính phủ của Tổng thống Joko Widodo đang cố gắng tăng cường các trạm sạc trong trung tâm thương mại và các địa điểm công cộng khác để giúp tăng doanh số của EVs.

Blue Bird cũng sẽ đầu tư vào IoT – Một công nghệ mới nổi liên kết các máy móc và thiết bị và có khả năng tăng tốc bằng việc tung ra mạng không dây 5G. IoT sẽ giúp Blue Bird thu thập dữ liệu và cải thiện hiệu quả hoạt động và giúp triển khai giá động, một mô hình giá vé thay đổi phổ biến với các ứng dụng như Uber, Lyft Inc. và Grab.

Competition from ride hailing putting pressure on Blue Bird's profit

Purnomo cho biết công ty hiện có khả năng kỹ thuật và các nguồn tài chính để thách thức họ, nhưng bà không giải thích về cách huy động vốn. Tuy nhiên Grab còn khá nhiều tiền để đốt. Được định giá 14 tỷ đô la, Grab đang lên kế hoạch huy động hơn 4,5 tỷ đô la trong vòng cấp vốn mới nhất của mình.

Kenny Liew, một nhà phân tích tại Fitch Solutions, cho biết, giá vé của Gojek và Grab giá rẻ đã gây ra một cú hích lớn cho các công ty taxi này. Các công ty taxi cần xem xét các mô hình kinh doanh mới, thậm chí là hợp tác với những ứng dụng gọi xe này để cùng chia sẻ lợi nhuận.

Mối quan hệ với các đối thủ

Blue Bird đã liên minh với Gojek, được điều hành bởi PT Aplikasi Karya Anak Bangsa, cho phép đội xe của họ được cung cấp trên ứng dụng Gojek. Mặc dù điều này mang lại cơ sở khách hàng lớn, nhưng cũng có nhược điểm là tỷ suất lợi nhuận thấp hơn, Liew cho biết. Gojek cung cấp cả xe máy và taxi.

Đại diện của Gojek cho biết công ty cũng đã bắt đầu một dự án thí điểm cho xe máy điện và ô tô ở Indonesia. Nếu các phương tiện có thể giảm chi phí, điều đó sẽ giúp lái xe tiết kiệm hơn nhiều.

Purnomo bắt đầu làm việc tại Blue Bird vào giữa những năm 1990, được cha nuôi dưỡng với tương lai sẽ nắm giữ một vai trò quan trọng trong công việc kinh doanh của gia đình. Bà tốt nghiệp kỹ sư và đã giữ các vị trí bảo trì, dịch vụ khách hàng và bán hàng, trước khi nghỉ ngơi để hoàn thành khóa thạc sĩ về quản trị kinh doanh tại Đại học San Francisco.

Cạnh tranh giữa các công ty gọi xe và các công ty trong kinh doanh taxi truyền thống mang đang gần chạm đến điểm cân bằng, bà Purnomo cho biết, nhiều khách hàng và thậm chí cả những tài xế đã rời Blue Bird về với đối thủ đã quay trở lại.

Trong khi các nhà đầu tư đều đang bán ra các cổ phiếu của Blue Bird, các nhà phân tích lại đang lạc quan hơn.

Richard Suherman, một nhà phân tích tại PT Sinarmas Sekuritas cho biết, điều tồi tệ nhất dường như đã qua rồi. Chuyển đổi số, bao gồm cả kế hoạch xây dựng một nền tảng công nghệ tốt hơn, sẽ nâng cao khả năng cạnh tranh và lợi nhuận của họ.

FPT TechInsight
Theo BloomBerg

Tin liên quan: