DeepMind, Google và cuộc chiến giành lấy “ngai vàng” trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo – Phần 1

929

Một buổi chiều tháng 8 năm 2010, trong một hội trường nằm ở rìa vịnh San Francisco, một người đàn ông đến từ London, 34 tuổi tên là Demis Hassabis bước lên sân khấu. Đi đến bục đứng với dáng đi như đang cố gắng kiềm chế cảm xúc, ông ta mím môi cười và bắt đầu nói: “Hôm nay tôi sẽ nói về những cách tiếp cận khác nhau để xây dựng…” Hassabis dừng lại một chút như thể vừa nhận ra rằng ông sắp bộc bạch ra hết cái tham vọng nhất thời của mình, “…AGI”.

DeepMind, Google và cuộc chiến giành lấy “ngai vàng” trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

AGI là viết tắt của trí tuệ nhân tạo tổng hợp (Artificial General Intelligence), một chương trình máy tính giả định có thể thực hiện các tác vụ dùng đến trí tuệ giống như, thậm chí là tốt hơn con người. AGI sẽ có thể hoàn thành các tác vụ riêng biệt, chẳng hạn như nhận dạng ảnh hoặc dịch ngôn ngữ, vốn là trọng tâm của vô số các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trên điện thoại và máy tính của chúng ta. AGI còn có thể thực hiện phép tính, chơi cờ và nói tiếng Pháp. Nó cũng sẽ hiểu các bài báo vật lý, sáng tác các tiểu thuyết, đưa ra các chiến lược đầu tư và trò chuyện với người lạ. Nó sẽ giám sát các phản ứng hạt nhân, quản lý lưới điện và lưu lượng giao thông, và dễ dàng làm được nhiều thứ khác. AGI sẽ làm cho các AI tiên tiến nhất ngày nay trở nên tầm thường như một chiếc máy tính bỏ túi.

Trí thông minh duy nhất hiện có thể thực hiện tất cả các nhiệm vụ này là chính là trí thông minh mà con người được ban tặng. Nhưng trí thông minh của con người bị giới hạn bởi kích thước của hộp sọ chứa bộ não. Sức mạnh của nó bị hạn chế bởi năng lượng mà cơ thể có thể cung cấp. Còn AGI, nhờ chạy trên máy tính nên nó sẽ không chịu bất kỳ ràng buộc nào. Trí thông minh của nó chỉ bị giới hạn bởi số lượng bộ xử lý có sẵn. AGI có thể bắt đầu với việc theo dõi các phản ứng hạt nhân. Chẳng bao lâu nữa, nó sẽ khám phá ra những nguồn năng lượng mới bằng việc xử lý nhiều bài báo vật lý hơn trong một giây so với con người có thể làm trong một nghìn kiếp sống. Trí thông minh ở cấp độ con người, cùng với tốc độ và khả năng mở rộng của máy tính, sẽ khiến các vấn đề hiện tại tưởng như không thể lại thành có thể. Hassabis chia sẻ với tờ Observer, một tờ báo của Anh, rằng ông hy vọng AGI sẽ có thể giải quyết vấn đề của các ngành khác như năng lượng, hệ gen học, kinh tế vĩ mô, tài chính, có thể chữa ung thư và giảm biến đổi khí hậu.

Hội nghị mà Hassabis phát biểu là Hội nghị thượng đỉnh Singularity. “The Singularity” là một giả thuyết về một tương lai sau sự ra đời của AGI. Bởi vì AGI sẽ xử lý thông tin ở tốc độ cao, nó sẽ trở nên thông minh rất nhanh. Các chu kỳ tự cải thiện nhanh chóng sẽ dẫn đến sự bùng nổ của trí thông minh máy móc, khiến con người có thể bị “ngạt thở vì bụi silic”. Vì tương lai này được xây dựng hoàn toàn dựa trên những giả định chưa được kiểm chứng, nên có người coi Singularity là Utopia (xã hội hoàn hảo), có người lại coi nó là địa ngục.

Qua tiêu đề của các bài nói có thể thấy những người tham dự tại hội nghị có xu hướng thiên về các chủ đề rất mông lung: “Tinh thần và Cách xây dựng nó”; “AI chống lại Lão hóa”; “Thay thế cơ thể chúng ta”, “Thay đổi ranh giới giữa sự sống và cái chết”. Ngược lại, bài phát biểu của Hassabis nghe rất học thuật:“Phương pháp sử dụng khoa học thần kinh để xây dựng AGI”.

Hassabis đi giữa bục đứng và màn hình, phát biểu khá nhanh. Ông mặc một chiếc áo len màu hạt dẻ và áo sơ mi trắng cài nút như một cậu học sinh. Tầm vóc nhỏ bé dường như chỉ để tôn thêm trí tuệ của ông. Hassabis giải thích rằng cho đến bây giờ, các nhà khoa học đã tiếp cận AGI từ hai hướng. Hướng thứ nhất, được gọi là AI tượng trưng, ​​các nhà nghiên cứu đã cố gắng mô tả và lập trình tất cả các quy tắc cần thiết cho một hệ thống có thể suy nghĩ giống như con người. Cách tiếp cận này rất phổ biến vào những năm 1980 và 1990, nhưng chưa mang lại kết quả mong muốn. Hassabis tin rằng kiến ​​trúc tinh thần của bộ não là quá tinh vi để được mô tả theo cách này.

Ở một hướng đi khác, các nhà nghiên cứu đang cố gắng tái tạo các mạng vật lý của bộ não ở dạng kỹ thuật số. Điều này có ý nghĩa nhất định. Rốt cuộc, bộ não là nơi chứa trí thông minh của con người. “Nhưng những nhà nghiên cứu này cũng đã sai lầm”, Hassabis nói. “Việc họ làm chẳng khác gì việc lập bản đồ cho mọi ngôi sao trong vũ trụ. Nói ngắn gọn, họ sai lầm trong việc chọn cấp độ của chức năng não để nghiên cứu. Nó giống như cố gắng hiểu cách Microsoft Excel hoạt động bằng cách xé mở máy tính và kiểm tra sự tương tác của các transistor.”

Thay vào đó, Hassabis đề xuất một hướng tiếp cận trung gian: AGI lấy cảm hứng từ các phương pháp khái quát mà não xử lý thông tin – không phải các hệ thống vật lý hoặc các quy tắc cụ thể mà áp dụng trong các tình huống cụ thể. Nói cách khác, nó nên tập trung vào việc hiểu phần mềm của não chứ không phải phần cứng của nó. Các kỹ thuật mới như chụp cộng hưởng từ chức năng (fMRI), cho phép nhìn vào bên trong não khi con người tham gia vào các hoạt động, khiến việc này trở nên khả thi. Các nghiên cứu mới nhất, anh nói với khán giả, cũng cho thấy não học bằng cách tua lại các trải nghiệm trong khi ngủ, để rút ra các nguyên tắc chung. Các nhà nghiên cứu AI nên tìm cách mô phỏng hệ thống này.

Một logo màu xanh lam với hai chữ “DeepMind” xuất hiện ở góc dưới bên phải slide mở đầu của Hassabis. Đây là lần đầu tiên công ty được giới thiệu trước công chúng. Hassabis đã dành một năm cố gắng để nhận được lời mời tham dự Hội nghị thượng đỉnh Singularity. Bài giảng chỉ là một cái cớ, điều ông thực sự cần là một phút với Peter Thiel, tỷ phú tại Thung lũng Silicon, người đã tài trợ cho hội nghị. Hassabis muốn được Thiel đầu tư vào công ty của mình.

Hassabis chưa bao giờ nói về lý do tại sao ông muốn được Thiel giúp đỡ. (Hassabis đã từ chối nhiều yêu cầu phỏng vấn thông qua người phát ngôn). Nhưng Thiel tin vào AGI với sự nhiệt thành thậm chí còn lớn hơn Hassabis. Trong một cuộc nói chuyện tại Hội nghị thượng đỉnh Singularity năm 2009, Thiel đã nói rằng nỗi sợ hãi lớn nhất của ông đối với tương lai không phải là một cuộc nổi dậy của robot (mặc dù với một cái “lô cốt” ở vùng hẻo lánh ở New Zealand, ông đã chuẩn bị tốt hơn hầu hết mọi người). Thay vào đó, ông lo lắng rằng Singularity sẽ còn rất nhiều thời gian nữa mới diễn ra. Thế giới cần công nghệ mới để làm tăng trưởng kinh tế.

DeepMind cuối cùng đã gọi vốn được 2 triệu bảng; Thiel đóng góp 1,4 triệu bảng. Khi Google mua công ty vào tháng 1 năm 2014 với giá 600 triệu đô la, Thiel và các nhà đầu tư khác đã kiếm được lợi nhuận 5.000% cho khoản đầu tư của họ.

Đối với nhiều người sáng lập, đây sẽ là một kết thúc có hậu. Họ có thể chậm lại, lùi lại một bước và dành nhiều thời gian hơn với số tiền của mình. Đối với Hassabis, việc Google mua lại chỉ là một bước nữa trong quá trình theo đuổi AGI của ông. Ông đã dành phần lớn năm 2013 để đàm phán các điều khoản của thỏa thuận. DeepMind sẽ hoạt động như một thực thể riêng biệt với công ty mẹ mới của nó. Nó sẽ đạt được những lợi ích khi được sở hữu bởi Google, chẳng hạn như quyền sử dụng dòng tiền lớn và sức mạnh tính toán, mà không mất quyền kiểm soát bản thân.

Hồ Minh Hiệp – Phương Anh (Theo 1843magazine)

Phần 2: Ai sẽ nắm lấy dây cương của con ngựa AGI?

Phần 3: Updating

Tin liên quan:
  • 231
    Shares