Tương lai của vận tải đang được nhào và chiên, cùng với một chút phô mai béo ngậy nhồi vào giữa.

Đó là thông điệp của một số sự kiện nhỏ nhưng mang đến ảnh hưởng lớn về phương tiện tự hành. Trong khi các nhà đầu tư mạo hiểm đánh giá cao các xe tải vận chuyển có trí giác và SUV robot có thể điều hướng một cách an toàn trong một trận bão tuyết ở Boston, một vài trong số những kỹ sư tự lái thông minh nhất đang tạo ra các tiến bộ trong việc lật sandwich gà. 

Nuro, với một đội xe tự lái trông giống như những chiếc máy nướng bánh mì khổng lồ, đã bắt đầu giao các đơn hàng cho Domino’s tại Houston trong tuần này, bên cạnh việc vận chuyển hàng hoá từ Kroger’s và CSV. Sự hợp tác này đã được thông báo lần đầu tiên vào hai năm trước với một địa điểm cụ thể. Nhưng đây vẫn là một sự tiến bộ.

Kiwibot, một startup 5 năm tuổi, đã trình làng một robot kiểu Star Wars trông giống như một cái máy làm mát trên bánh xe. Công ty này đã giao burrito và các gói hàng to khoảng 0.1 m2 xung quanh Berkeley, Calif,… trong nhiều năm, nhưng bot mới nhất của họ có một nâng cấp đột phá: Nó có thể đi vào trong các toà nhà. Theo Giám đốc Điều hành Diego Varela Prada, các sân bay, trung tâm thương mại, bệnh viện và văn phòng (với thói quen ăn tại bàn làm việc) đều đang được nhắm tới. Mục đích cuối cùng là cắt giảm chi phí và thời gian giao hàng xuống một nửa cho các nhà hàng, các nhà bán lẻ và khách hàng.

Beginning this week, Domino’s and Nuro are launching autonomous pizza delivery in Houston.
Đầu tuần trước, Domino’s và Nuro đã ra mắt xe giao pizza tự hành tại Houston.

Varela Prada giải thích: “Mọi người nói về giao hàng chặng cuối (last-mile delivery) nhưng không thực sự nói về dặm cuối. Chúng tôi thì thực sự có ý đó – một dặm và ít hơn thế ở các khu vực đông dân, đô thị.” Ông cho biết Kiwibot mới này thậm chí sẽ chạy vào cả thang máy.

Cái hay của cả hai mô hình kinh doanh này là họ thể hiện sự khiêm tốn cũng như cách họ thể hiện tham vọng của mình. Các phương pháp khiêm tốn của công ty xác định rằng sự lặp lại trong công nghệ cũng quan trọng không kém các đột phá đáng kinh ngạc, và sự lặp lại chính là kinh nghiệm. Với thức ăn nhanh và bán lẻ vỉa hè, Nuro, Kiwibot và các đối thủ của họ ngoài kia đang thực hiện những bài tập luyện của mình – luyện tập nhiều lần trong thế giới thực, chứ không phải những mô phỏng mà các startup ô tô tự hành đang dựa vào. Quan trọng hơn, họ đang được trả tiền cho chúng.

Turhan Ammons, a Kiwibot courier, loads a food order into one of the startup Kiwi Campus's food delivery robots in Berkeley, Calif., Oct. 28, 2019. (Ulysses Ortega/The New York Times)

Cosimo Leipold, người đứng đầu quan hệ đối tác tại Nuro, cho biết: “Cho đến nay, các quan hệ đối tác của chúng tôi tập trung xung quanh giao hàng theo lịch trình, như là hàng tạp hoá hoặc đơn thuốc. Pizza thì cần thực hiện theo yêu cầu nhiều hơn, và điều này cho chúng tôi thêm những bài học vận hành khi tiếp tục mở rộng đội xe của mình.” Với những người mới bắt đầu, tốc độ là vô cùng quan trọng, trong khi các đơn đặt hàng dồn quanh giờ ăn tối và các sự kiện thể thao lớn.

Các công ty này đang tìm cách để những chiếc máy của họ được công chúng đón nhận rộng rãi, một câu hỏi hầu như không có trong câu chuyện về xe tự lái cho đến khi mọi người bắt đầu đón nhận các xe tải Waymo tại Arizona. Kiwibot đã có khoảnh khắc đáng nhớ vào 3 năm trước, khi một bạn nhỏ 6 tuổi bước vào trong trụ sở chính của họ tại California với một mô hình bìa cứng có đôi mắt hình trái tim. Varela nhớ lại: “Cô bé nói ‘Cháu thấy con robot trên phố và nó thật là xấu”. Con robot mới được ra mắt tuần này đã mượn rất nhiều ý tưởng về vẻ ngoài của cô bé. Nó có thể hiển thị 22 “khuôn mặt” khác nhau trên màn hình phía trước, bao gồm cả trái tim và nháy mắt.

Image

Varela nói: “Nó tạo ra sự hứng thú và niềm tin, và niềm tin là một trong những viên gạch quan trọng nhất khi muốn có được sự đón nhận. Chúng tôi nhìn thấy khía cạnh mua bán, chức năng của một con robot đi đôi với khía cạnh cảm xúc của nó.”

Các công ty xe đầu kéo cũng có tin mới trong tuần này, nhưng sự tiến bộ của họ chậm và ít phấn khởi hơn. Các nhà đầu tư Main Street đã có cơ hội đầu tiên với TuSimple Holdings, một startup robot xe tải, với đợt chào bán đầu tiên vào thứ Năm. Cổ phiếu của công ty, với 2 triệu đô la doanh thu hàng năm và mức lỗ 178 triệu đô la vào năm ngoái, đã trở nên yếu ớt hơn. Aurora Innovations, công ty mua đơn vị về tự hành của Uber đầu năm ngoái, đã vạch ra các kế hoạch để bán xe tải tự lái trước khi chuyển sang vận chuyển hành khách. Nuro cũng đã lấn sân sang xe tải khi vào tháng 12, công ty đã mua lại Ike, một startup thành lập bởi cựu nhân viên Google và Uber.

Công bằng mà nói, việc gọi xe đầu kéo của Nuro và Kiwibot là “tự lái” vẫn là một sự miễn cưỡng. Nuro từ chối cho biết liệu xe của họ có bất kỳ người giám sát nào giống như quy trình trước đây không. Còn robot của Kiwibot được giám sát từ xa giống như cách phi công quân đội điều khiển máy bay không người lái trong khu vực chiến sự từ các căn cứ ngoại ô của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, nền kinh tế đã bắt đầu thay đổi.

Nuro cho rằng gần một nửa số chuyến đi ngắn ngày ở Mỹ là để mua sắm hoặc làm việc vặt. Trong khi đó, giao đồ ăn trực tuyến ở Mỹ trị giá khoảng 30 tỷ đô la, bằng một nửa quy mô của dịch vụ chia sẻ xe. Nó đã được thúc đẩy mạnh trong đại dịch khi rất nhiều người ngừng mở ứng dụng Lyft và Uber.

Shoppers photograph a Nuro mini car, which is a self-driving vehicle, outside Fry's Food Store in Scottsdale, Ariz.

Leipold nói: “Những gì chúng ta đã chứng kiến trong vài năm qua là mọi người muốn mọi thứ được giao tận nơi, nhanh hơn và rẻ hơn. Tốc độ vẫn thường đi kèm với chi phí, nhưng Nuro đang thay đổi điều đó.”

Morgan Stanley tính toán thị trường khả dụng của dịch vụ giao hàng nhà hàng tại Mỹ là 350 tỷ đô la. Tuy nhiên, giao hàng thực phẩm là một bãi mìn kinh tế. Các nhà hàng thường ghét khoản hoa hồng mà họ phải chia cho DoorDash và các nền tảng bên thứ ba khác. Những nền tảng tương tự đó đã gặp khó khăn để thông báo lợi nhuận và giữ cho nhân viên hợp đồng của họ hạnh phúc. Một đội quân robot sẽ khơi dậy kinh tế của các doanh nghiệp và chúng sẽ không cằn nhằn về tiền lương và phúc lợi.

Nhà phân tích Ali Mogharabi của Morningstar cho biết: “(Những) nền tảng này có khả năng khớp đơn hàng với phương tiện giao hàng nhanh nhất, an toàn nhất và hiệu quả nhất hiện có.”

Mối liên hệ giữa ngành ô tô và tư duy lý trí luôn xa vời và rất mong manh. Và điều đó thật tốt, thậm chí là hữu ích. Chúng ta sẽ không có hộp số, túi khí hoặc Teslas nếu các kỹ sư mơ mộng không cố thử điều gì đó thực sự khó. Nhưng tiến trình phát triển của lái xe tự động đã bị chậm lại nhiều năm.

Tại thời điểm này, khi xe tự lái đang dần hướng tới tương lai, những chồi non xanh nhất của sự đổi mới đang chớm nở – trong các bãi đậu xe ở sân bay, các cộng đồng hỗ trợ người mất khả năng vận động và sắp tới là các trung tâm thương mại. Kiwibots đang theo chân các nhân viên trở lại văn phòng. Xe của Nuro đang chạy quanh các bệnh viện dã chiến để vận chuyển thuốc và khăn trải giường mới cho bệnh nhân Covid. Có lẽ là sớm thôi, nó sẽ có cả bánh nướng pepperoni.

Theo Bloomberg

Tin liên quan: