Sáng chế FPT

189

Sở hữu trí tuệ đã và đang thực sự trở thành một loại tài sản vô hình, chiếm tỷ lệ ngày càng cao trong tổng tài sản của các doanh nghiệp. Trong đó, bằng độc quyền sáng chế có vai trò hết sức quan trọng, là công cụ mạnh để tăng hiệu quả cạnh tranh lành mạnh, thu hút các khoản đầu tư nhân lực, vật lực cả trong nước và nước ngoài.

Với mục đích đảm bảo lợi thế cạnh tranh trực tiếp thông qua độc quyền công nghệ, từ năm 2013, tập đoàn FPT đã đẩy mạnh đầu tư cho các hoạt động nghiên cứu thông qua các cơ chế và chính sách khen thưởng đặc biệt. Tính đến năm 2017, tập đoàn đã sở hữu 12 công nghệ trên tổng số 80 sáng tạo công nghệ mà FPT đã nộp đơn xin cấp độc quyền sáng chế. Một số sáng chế của năm 2017 được tóm tắt trong bài viết này.

Dao gọt cáp

Sáng chế đề cập đến công cụ để gọt bỏ lớp vỏ ngoài phi kim loại của cáp viễn thông mà không ảnh hưởng đến lõi bên trong, được sáng tạo trong quá trình làm việc thực tiễn của một nhân viên FPT Telecom.

Trong hoạt động lắp đặt cáp quang, nhân viên kỹ thuật phải gọt bỏ lớp vỏ của một đoạn cáp, có chiều dài từ 1,5m đến 2m, để đấu nối với bộ chia hoặc nối măng xông hai cáp với nhau. Việc gọt bỏ lớp vỏ thường được tiến hành bằng các loại dao thông thường, như dao rọc giấy, dẫn đến tiêu tốn thời gian khi thao tác và có khả năng gọt lẹm vào lõi của cáp.

Công cụ gọt cáp hiện nay, như công cụ được đăng ký bảo hộ độc quyền sáng chế số US4955137 A tại Cục Sở hữu Trí tuệ Hoa Kỳ chỉ có một dao gọt, khi thao tác chỉ có thể tạo ra một vết gọt cho một lần gọt. Sáng chế của FPT Telecom đề xuất dao gọt cáp giải quyết các hạn chế nêu ra ở trên. Cụ thể, dao gọt cáp có hai lưỡi điều chỉnh được, theo kết cấu được trình bày trên hình vẽ dưới đây.

Hình 1: Kết cấu của dao gọt cáp, sáng tạo tại FPT Telecom. 101, 102: Dao gọt;
201, 202: Giá đỡ dao;
301: Tấm đỡ dạng hình hộp chữ nhật;
401: Thanh xoắn có dạng hình trụ xếp chồng lên nhau;
500: Khung đỡ;
600: Tay cầm dạng hình trụ.

Dao gọt cáp rút ngắn thời gian gọt, thông thường mất khoảng bốn phút đến năm phút đối với đoạn cáp dài 1,5m đến 2m và không yêu cầu kinh nghiệm khi sử dụng. Hiện tại FPT đang chờ Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam cấp độc quyền sáng chế hoặc độc quyền giải pháp hữu ích cho sáng tạo này.

Hệ thống chấm công sử dụng Wi-Fi

Sáng chế này cũng đến từ FPT Telecom, đề xuất hệ thống điểm danh hoặc chấm công nhân viên cho tổ chức, doanh nghiệp sử dụng thiết bị Wi-Fi có sẵn của đơn vị và thiết bị di động của nhân viên thay vì chấm công bằng vân tay, thẻ từ, thiết bị nhận diện khuôn mặt. Hiện trên thế giới có nhiều ứng dụng chấm công hoặc điểm danh dùng Wi-Fi nhưng những ứng dụng này hiện chỉ áp dụng ở quy mô nhỏ; có thể gian lận bằng cách đăng nhập hộ; cần đầu tư mạnh về cơ sở vật chất với chi phí cao…

Phần cứng của hệ thống chấm công sử dụng Wi-Fi bao gồm: máy chủ, wifi và thiết bị di động. Quá trình hoạt động của hệ thống mô tả một cách đơn giản như sau: Toàn bộ hệ thống wifi của đơn vị sẽ được đăng kí thông tin trên máy chủ, cán bộ nhân viên đăng kí thông tin cá nhân, lựa chọn wifi mà mình sẽ sử dụng chấm công bằng ứng dụng riêng của đơn vị hoặc thông qua giao diện web trên hệ thống.

Hình 2: Kết cấu của Hệ thống chấm công sử dụng Wi-Fi, sáng tạo tại FPT Telecom. 200: Hệ thống máy chủ;
400: Hệ thống wifi;
500: Các thiết bị di động;
200: Server system;
400: Wifi system;
500: Mobile devices.

Đối với hệ thống này, nhiều thiết bị phát sóng Wi-Fi có thể được sử dụng cùng một lúc, cho phép chấm công số lượng không giới hạn thiết bị di động của người dùng. Hệ thống sử dụng bộ dữ liệu định danh gồm mã xác thực ngẫu nhiên, chuỗi số UUID hoặc chuỗi số IMEI của thiết bị di động của người dùng, địa chỉ MAC của thiết bị phát sóng Wi-Fi, cho phép chấm công duy nhất một tài khoản chấm công trên một thiết bị di động.

Hệ thống chấm công có thể có một giao diện web cài đặt trên máy chủ, hỗ trợ hoạt động quản lý chấm công. Đối với người quản lý hệ thống, giao diện này cho phép duyệt đơn xin phép, sắp xếp lịch trực, theo dõi quá trình chấm công của nhân viên cấp dưới, thay đổi mật khẩu mặc định đăng nhập vào thiết bị phát sóng Wi-Fi, giúp đảm bảo tính bảo mật. Đối với người được chấm công, giao diện này cho phép sử dụng để xin nghỉ phép, xem lịch trực, theo dõi quá trình chấm công của cá nhân.

Máy in ba chiều

Sáng chế này đến từ Viện nghiên cứu công nghệ FPT đã được Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam cấp Bằng độc quyền sáng chế. Có tổng cộng bảy sáng chế được cấp, trong đó có hai sáng chế số 17058 và 17172 được cấp mới trong năm 2017.

Công nghệ in 3D hiện nay có nhược điểm cơ bản là tốc độ in khá chậm, nhất là khi làm việc với vật liệu ở trạng thái dẻo, như đất sét ướt, do phải xây dựng vật thể từ từng điểm nhỏ một, như trong công nghệ phun đọng, hoặc mất thời gian tạo ra và lắp ghép các lớp mỏng, như trong công nghệ cắt và dính các màng mỏng.

Những sáng chế tập trung cải thiện vấn đề này bằng cách can thiệp vào phần cứng, sử dụng ít cơ cấu chuyển động hơn, nên bền bỉ và vận hành lâu dài ổn định mà vẫn dùng được các nguyên vật liệu phổ thông quen thuộc.

Sáng chế số 17058 đề xuất máy in ba chiều sử dụng nguyên liệu là bột vật liệu chất dẻo, mà hoàn toàn không có bộ phận chuyển động lúc in.

Hình 3: Kết cấu của Sáng chế số 17058, sáng tạo tại Viện nghiên cứu công nghệ FPT (Đại học FPT). 102, 104: Cụm sợi đốt cấu tạo từ các thanh dẫn điện;
100: Hộp đựng chứa bột chất dẻo;
102, 104: Incandescent strings composed of conductive material;
100: Plastic powder container.

Cấu tạo này cho phép làm nóng chảy đồng loạt nhiều điểm một lúc của bột chất dẻo chứa trong hộp đựng, nhanh chóng tạo hình vật thể cần in do bột chất dẻo sau khi nóng chảy sẽ kết dính và đông cứng khi nguội lại. Các sợi đốt có thể được rút ra sau khi vật thể cần in đã nguội, đông cứng và co ngót; vật thể cần in sau đó có thể được nhấc ra khỏi hộp đựng, và có thể được hậu xử lý, bằng cách bịt kín các lỗ rỗng trên bề mặt, nhờ các lớp sơn phủ, tráng men.

Sáng chế số 17172 đề xuất máy in sử dụng vật liệu dùng để in ra vật thể ở dạng dẻo, như đất sét ướt, hoặc dạng lỏng ở điều kiện nhất định và có thể hóa cứng ở điều kiện khác.

Hình 4: Kết cấu của Sáng chế số 17058, sáng tạo tại Viện nghiên cứu công nghệ FPT (Đại học FPT). 100, 101: Lưỡi dao;
106: Xy lanh;
108: Pit tong;
109,112, 114, 113, 115: Động cơ;
122, 123,124,125: Con lăn;
136,137: Khung đỡ.

Máy in gồm có một xi lanh và một pít tông di chuyển trong xi lanh nhờ một động cơ điện và các lưỡi dao nằm ở miệng xi lanh, có thể di chuyển độc lập, nhờ các cơ cấu điện động lực, tạo khe hở có nhiều hình dạng mong muốn trên xi lanh. Tốc độ in vật thể với máy in 3D được đề xuất nhanh hơn so với kỹ thuật in vật thể theo từng điểm một.

Trần Thế Trung – Viện trưởng Viện nghiên cứu công nghệ FPT

Trần Thế Trung nhận bằng tiến sỹ về ngành Vật lý Thiên văn, ĐH Versailles, Pháp vào năm 2005. Từ năm 2007, anh đã làm việc tại FPT trong các lĩnh vực vật lý, toán học và khoa học máy tính. Trong thời gian làm việc, anh có 7 bằng sáng chế đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ. Hiện tại anh là Viện trưởng Viện Nghiên cứu Công nghệ FPT (FTRI).

(Bài viết được đăng trên Đặc san công nghệ FPT TechInsight No.2)

Tin liên quan:
  • 9
    Shares