Blockchain là gì

Blockchain, về cơ bản là một Cơ sở dữ liệu được phân tán trên nhiều máy tính được kết nối Internet. Dữ liệu chỉ được thêm vào Blockchain chứ không thể được sửa và xoá. Dữ liệu được thêm mới sẽ được các máy tính kiểm tra tính chính xác, và được phân tán ra tất cả các máy tính khác trên toàn hệ thống. Chính vì vậy, dữ liệu trên Blockchain có đặc điểm là:

  • Tính đồng thuận (Consensus): các bên tham gia vào mạng Blockchain đều đồng ý với cách thức kiểm tra và lưu dữ liệu vào Blockchain, và hoạt động này được tiến hành bởi nhiều máy tính, nên dữ liệu ở trên Blockchain chính là sự đồng thuận của các bên tham gia và có thể tin cậy được.
  • Khả năng truy nguyên nguồn gốc (Provenance): dữ liệu trên Blockchain không thể xoá đi mà chỉ có thể thêm mới, vì vậy đảm bảo sự thống nhất và toàn vẹn của dữ liệu.
  • Tính vĩnh cửu (Immutability): dữ liệu trên Blockchain được lưu ở nhiều máy tính khác nhau, và dữ liệu ở tất cả máy tính là giống nhau. Dữ liệu chỉ bị mất nếu tất cả các máy tính này đồng loạt bị dừng hoạt động. Đây là một điều khó xảy ra nếu mạng lưới có rất nhiều máy tính tham gia.
  • Tính an toàn (Secured): dữ liệu trên Blockchain sử dụng những phương pháp mã hoá hiện đại nhất, bảo đảm tính an toàn của dữ liệu. Ngoài ra, sử dụng Permissioned Blockchain, quản trị viên có thể cấp quyền cho phép ai được phép đọc, ai được phép ghi dữ liệu vào Blockchain.

Blockchain cho Logistics

Với các đặc tính kể trên, ứng dụng tốt nhất của công nghệ Blockchain chính là dùng để lưu trữ thông tin và chia sẻ thông tin giữa hai hay nhiều công ty, đối tác, tổ chức. Ngành Logistics là một ngành cần sự phối hợp giữa nhiều bên, chính vì vậy công nghệ Blockchain có thể giúp ích rất nhiều, trong đó có 3 ứng dụng được đề cập sau đây có khả năng mang lại nhiều giá trị nhất cho ngành. Các giá trị đó bao gồm:

  • Giảm thiểu thủ tục giấy tờ, đi kèm đó là giảm bớt nhân lực và rủi ro gây ra từ sai sót của con người.
  • Giảm chi phí nhờ điện tử hoá thông tin, hợp đồng, tài liệu.
  • Giảm thời gian truy xuất tới thông tin.
  • Tăng cường sự tin tưởng giữa các đối tác nhờ sự đồng thuận trong việc sử dụng chung một phương pháp lưu trữ và chia sẻ thông tin.

Công nghệ Blockchain nhận được sự quan tâm lớn chỉ trong 2 năm gần đây, nhờ sự tăng giá của tiền mã hoá (cryptocurrency), nhiều cải tiến trong công nghệ và sự ra đời của rất nhiều ứng dụng dựa trên công nghệ Blockchain. Việc ứng dụng Blockchain vào doanh nghiệp còn cần nhiều thời gian để thử nghiệm và chứng minh hiệu quả.

Ở Nhật và trên thế giới, ngày càng xuất hiện nhiều hơn các case study áp dụng thành công Blockchain vào doanh nghiệp. Điều này không những là minh chứng, cảm hứng cho các doanh nghiệp khác áp dụng Blockchain, mà còn là một áp lực lên hệ thống luật pháp để sớm cho ra những chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong việc ứng dụng công nghệ này.

Những nước phát triển như Mỹ, Trung Quốc, Nhật đều có những chương trình riêng phát triển tiền mã hoá cryptocurrency riêng. Những nước nhanh chóng nắm bắt công nghệ hơn như UAE – Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, đang thực hiện điện tử hoá toàn bộ hệ thống văn bản trong chính phủ, mục tiêu hoàn thành trong năm 2020.

Tiền mã hoá được coi là một trong những phát minh tiên tiến và quan trọng của nhân loại. Lần đầu tiên trong lịch sử loài người, con người có thể chuyển tiền trực tiếp cho nhau, không giới hạn giá trị, cách xa hàng nghìn km chỉ trong vòng vài phút mà không cần đến bất kì một trung gian nào. Logistics là một ngành có số lượng giao dịch và giá trị hàng hoá lớn nhất trong tất cả các ngành. Nếu có thể áp dụng tiền mã hoá thì thời gian và số tiền tiết kiệm được là vô cùng lớn.

Vấn đề

Vấn đề lớn nhất trong việc chuyển tiền xuyên biên giới:

  • Chi phí cao;
  • Thời gian chuyển lâu;
  • Thủ tục phức tạp.

Giải pháp & Lợi ích

So sánh phương pháp chuyển tiền truyền thống và chuyển tiền qua Cryptocurrency.

Sử dụng tiền mã hoá, các công ty có thể loại bỏ hoàn toàn những vấn đề gặp phải đối với cách chuyển tiền truyền thống. Để so sánh, chuyển $1,000 từ Mỹ sang HongKong, sẽ tốn $56 tiền phí, chiếm 5.6%. Phương pháp này đòi hỏi bạn phải tin tưởng vào một bên thứ 3 thực hiện việc chuyển tiền, đó có thể là ngân hàng hay các công ty dịch vụ chuyển tiền. Trong khi đó, đổi từ USD sang tiền mã hoá, rồi chuyển tiền mã hoá từ Mỹ sang HongKong và đổi lại từ tiền mã hoá qua USD, sẽ chỉ tốn $18 tiền phí, và không cần một bên trung gian nào. Người mua và người nhận hoàn toàn có thể chuyển trực tiếp cho nhau, thời gian chuyển gần như là tức thời, thủ tục gần như không có và có thể được tự động hoá toàn bộ.

Trong tương lai gần, khi tiền mã hoá trở nên phổ biến và được sử dụng nhiều hơn để làm phương tiện thanh toán, tiền pháp định (fiat) sẽ dần được sử dụng ít hơn. Lúc đó, việc chuyển tiền mã hoá sẽ chỉ tiêu tốn $1 hoặc ít hơn.

Tiền mã hoá ổn định (Stable Cryptocurrency) là một loại tiền mã hoá có giá trị cố định, không bị thay đổi giá trị quá nhiều. Ví dụ như đồng Tether luôn ổn định ở mức 1 Tether (USDT) bằng 1 Đô-la Mỹ (USD). Có hơn $18 tỷ USDT được giao dịch hàng ngày.

Tiền mã hoá sử dụng công nghệ Blockchain, ngoài tác dụng chuyển tiền, tiền mã hoá còn có một chức năng nâng cấp khác, đó là chuyển tiền tự động sử dụng hợp đồng thông minh. Ví dụ, khi có một điều kiện nào đó được thoả mãn, tiền có thể được chuyển tự động. Hoặc, tiền mã hoá có thể được “khoá” ở một tài khoản đặc biệt mà không ai có thể lấy ra được, cho đến khi các điều kiện đặc biệt được thoả mãn, thì số tiền mã hoá trong tài khoản này sẽ được tự động mở khoá và chuyển cho các bên liên quan đã được lập trình trước đó. Ứng dụng này có thể được áp dụng cho hoạt động Tín dụng thư (Letter of Credit).

Ứng dụng thực tế

Hiện nay rất nhiều quốc gia trên thế giới như Nhật, Trung Quốc, cũng đang nghiên cứu để tạo ra những tiền mã hoá ổn định riêng cho họ. Riêng Facebook, đã nghiên cứu và công bố đồng tiền ổn định Libra. Libra có thể thay đổi bộ mặt của tài chính toàn cầu và thúc đẩy sự chấp nhận rộng rãi hơn cho tiền điện tử, nhờ tiếp cận ngay lập tức tới 2.5 tỷ người dùng Facebook toàn cầu. Libra sẽ được theo dõi bởi hiệp hội Libra (Libra Association) bao gồm những công ty lớn toàn cầu. [1]

Năm 2018, ngân hàng HSBC đã thực hiện giao dịch tài chính tín dụng thư đầu tiên sử dụng Blockchain và tiền mã hoá. JPMorgan Chase, một công ty đa quốc gia chuyên cung cấp dịch vụ tài chính, đầu tư và là ngân hàng lớn thứ 6 thế giới, đã phát triển tiền mã hoá riêng có tên JPMCoin. JPMCoin được dùng cho thanh toán quốc tế, dành cho các khách hàng tổ chức lớn của JPMorgan Chase. [2]

Walmart, chuỗi siêu thị lớn nhất thế giới (theo doanh thu) cũng đang nghiên cứu tiền mã hoá riêng với hi vọng thay thế thẻ tín dụng. Khách hàng của Walmart có thể dùng tiền mã hoá này để tăng tốc độ giao dịch và giảm chi phí, trung bình từ 3% tới 15%, trong khi tiền mã hoá chi phí này chỉ dưới 1%.

Các công ty lớn khác cũng đang tham gia tích cực vào việc ứng dụng tiền mã hoá vào thanh toán và chuyển tiền, như: Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG), AirAsia, Arias Intel Corp., Amazon, Tencent, Google, Rakuten.[3]

Sản phẩm, dịch vụ

Blockchain CoE thuộc FPT Software FWI đã có nhiều nghiên cứu sâu về tiền mã hoá và am hiểu về cả khía cạnh kỹ thuật lẫn thị trường giao dịch tiền mã hoá. Ngay khi Facebook thông báo về việc phát hành tiền mã hoá Libra vào năm 2020, các kỹ sư của Blockchain CoE đã tiến hành thử nghiệm và xây dựng ứng dụng PoC cho phép tạo ví điện tử, gửi và nhận tiền mã hoá Libra. Hướng phát triển của team là:

  • Xây dựng ứng dụng ví điện tử tiền mã hoá cho doanh nghiệp.
  • Kết hợp với các ứng dụng khác của doanh nghiệp (như phần mềm tài chính, kế toán,…) để chuyển tiền mã hoá tự động, hoặc có điều kiện, sử dụng SmartContract.
  • Kết hợp với 2 PoC đã làm về Bill Of Lading và thiết bị theo dõi môi trường IoT, để tiến hành tự động chuyển tiền, bao gồm: tiền phí dịch vụ vận chuyển và tiền hàng.

Kết luận

Cách mạng công nghiệp 4.0, mà Blockchain đóng một vai trò quan trọng, sẽ thay đổi cốt lõi rất nhiều ngành nghề, giúp tăng cao hiệu quả sản xuất và giảm sức người. Theo tổ chức The World Bank [4], Blockchain được gọi là một trụ cột trong cách mạng công nghiệp lần thứ 4, có thể so sánh Blockchain như máy hơi nước, hay internet – những công nghệ đã khởi đầu cho các cuộc cách mạng công nghệ trước.

Nhiều tập đoàn lớn và các công ty SME đã và đang đầu tư rất nhiều vào việc thử nghiệm và áp dụng công nghệ Blockchain vào nhiều lĩnh vực khác nhau. Blockchain đang ở thời kì giống như bình minh của Internet, khi mọi người đều hoài nghi vào tính hiệu quả của nó và đánh giá nó chỉ là một sự thổi phồng quá mức. Ứng dụng Email đã không được chấp nhận rộng rãi, do yêu cầu người gửi và người nhận đều cần phải có máy tính kết nối Internet. Website là một thứ thừa thãi, chậm chạp, xấu xí và không tiếp cận được đến khách hàng. Nhưng ở thời điểm hiện tại, Internet đã trở thành một thứ không thể thiếu. Điều này chắc chắn cũng sẽ xảy ra với Blockchain. Những công ty tiên phong trong lĩnh vực này sẽ là những công ty đầu tiên tăng hiệu suất công việc, trở thành case study hay tiêu chuẩn chung trong ngành hoặc tạo nên những lợi thế cạnh tranh mới.

[1]  https://en.wikipedia.org/wiki/Libra_(cryptocurrency)

[2] https://www.cnbc.com/2018/05/14/hsbc-makes-worlds-first-trade-finance-transaction-using-blockchain.html

[3]  https://cointelegraph.com/news/10-global-enterprises-looking-to-issue-their-own-cryptos

[4] https://www.worldbank.org/en/news/feature/2019/01/24/blockchain-como-asegurarse-que-cada-dolar-llegue-a-quien-lo-necesita

Vũ Duy Anh – FPT Software

Tin liên quan: