Sự kiện mới đây của DARPA đã mở ra một tương lai mới cho lĩnh vực không quân nhờ ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI).

Máy bay F-16 tại Florida được điều khiển bởi người thật. Ảnh: Không quân Mỹ.

Máy bay chiến đấu hiện nay vẫn cần có người điều khiển, nhưng điều này sẽ hoàn toàn có thể thay đổi trong tương lai. Cụ thể, cuộc thi mới đây của DARPA đã xuất hiện các thuật toán Trí tuệ nhân tạo với khả năng điều khiển phi cơ chiến đấu trong điều kiện mô phỏng. Sự kiện được tổ chức vào tuần trước với mục tiêu tìm ra thuật toán AI mạnh nhất trong chiến đấu. AI thắng cuộc thi sẽ thi đấu điều khiến máy bay F-16 mô phỏng với phi công thật.

Được biết, đây là vòng thứ 3 của cuộc thi AlphaDogfight. Theo Col. Dan Javorsek – Quản lý sự kiện kiêm cựu phi công F-16, vòng thứ nhất cuộc thi đã được tổ chức vào mùa thu năm ngoái. Ông cho biết “Đa số các thuật toán đều gây tai nạn như đâm xuống đất, làm rơi máy bay, hay quên mất về phe đối thủ và lái sai hướng”.

Javorsek so sánh vòng thứ nhất với NASA ở những ngày đầu, khi tên lửa của họ cứ liên tục nổ tung. Tuy nhiên, vòng thứ hai đã xuất hiện các kết quả khá quan hơn. “Từ việc học lái máy bay và liên tục thất bại, các thuật toán đã có thể hành động như đang tham gia không chiến thật sự,” Javorsek nói.

Những thuật toán AI này đến từ 8 đội thi khác nhau, bao gồm các đội nổi tiếng như Lockheed Martin và Aurora Flight Sciences (trực thuộc Boeing), cũng như các đội ít được biết đến hơn như Georgia Tech Research Institute hoặc Heron Systems.

Tuy rằng đây là một cuộc thi trực tuyến, nhưng các công ty tham gia cuộc thi này đã và đang nghiên cứu phần cứng cho các drone phi cơ chiến đấu ngoài đời thực. Một trong số các phi cơ này là Valkyrie, còn gọi là XQ-58A, được sản xuất bởi công ty Kratos, Califronia.

Boeing cũng không phải là ngoại lệ khi cho ra đời chiếc máy bay không người lái “Loyal Wingman”. Được biết, máy bay này được thiết kế với mục đích trở thành chuyên cơ hỗ trợ cho máy bay chính, do chúng có chi phí rẻ hơn một đội phi cơ chiến đấu thông thường và nếu bị bắn hạ thì thương vong cũng sẽ được hạn chế.

Máy bay không người lái “Loyal Wingman”.

Theo Javorsek, các dự án ngoài DARPA “thường tập trung vào giải quyết bài toán BVR (Beyond Visual Range), còn chúng tôi không coi đây là ưu tiên hàng đầu.” Quân đội muốn máy bay không người lái đi dò la trước, đôi khi là phá phòng thủ trên không của đối thủ. Tuy nhiên, trước khi điều này trở nên khả thi thì AI phải chứng minh được khả năng chiến đấu của chúng. Đây cũng chính là nội dung của vòng thứ 3, trong đó các đội thi khác nhau sẽ thi đấu với nhau và với các thuật toán đến từ Viện nghiên cứu Vật lý ứng dụng Johns Hopkins.

Javorsek cũng chia sẻ niềm tin rằng: Trong tương lai, AI và con người sẽ phân chia các tác vụ để thực hiện “tầm nhìn của chúng tôi là phân bổ đúng nhiệm vụ cho đúng đối tượng, tức là AI thực hiện các tác vụ điều khiển, chiến thuật cấp thấp, còn con người thì hành động như các “điều phối viên” chiến đấu, với khả năng đọc vị bối cảnh, ý địn và cảm xúc của đối phương,” anh chia sẻ. (Hãng trực thăng Sikorsky hiện đang nghiên cứu chế tạo một phi cơ dễ điều khiển hơn thông thường, cũng đồng tình với tầm nhìn này của DARPA.)

Cuộc thi của DARPA mới chỉ hiện diện trên máy tính, còn các phi công thực sự vẫn đang phải đối mặt với những áp lực khủng khiếp khi bay lượn trên bầu trời. Những cú rẽ nhanh hay tăng tốc sẽ phát sinh những lực mạnh, nếu không được kiểm soát đúng thì phi hành đoàn sẽ không thể chịu được áp lực vật lý và dẫn đến mất ý thức. Trong tương lai, AI sẽ lái được phi cơ chiến đấu nhưng các phi công vẫn cần tỉnh táo xuyên suốt hành trình. Điều này có nghĩa là, bất cứ thuật toán nào muốn điều khiển phi cơ cũng cần cân nhắc các giới hạn chịu đựng của con người.

Thuật toán AI chính được xây dựng bởi Heron System đã thi đấu với phi công thật, cùng điều khiển phi cơ F-16 trong môi trường mô phỏng số. Kết quả là AI đã thắng áp đảo với tỷ số 5-0. “Tôi cho rằng, trong 20 năm qua, công nghệ đã chứng minh được khả năng suy nghĩ và phản ứng nhanh hơn con người, trong các môi trường cụ thể và chính xác,” người phi công chia sẻ sau sự kiện.

Bạn có thể xem ván đấu trong video phía trên từ mốc 4:40:00.

Theo Popular Science

Tin liên quan: