Chỉ trong vòng 2 ngày, thông qua các công nghệ sàng lọc nghiên cứu khoa học có liên quan tới virus, những nhà nghiên cứu tại BenevolentAI – Startup AI ở trung tâm London đã tìm ra một chất có thể giúp điều trị Corona. 

Các chuyên gia tại BenevolentAI đã tìm ra một loại thuốc mang tên baricitinib trong điều trị viêm khớp, hiện đang được thử nghiệm lâm sàng. Ảnh: Scott Gelber/The New York Times.

Tốc độ nghiên cứu này đã khiến mọi người kinh ngạc. Các y bác sỹ vẫn tiếp tục nghiên cứu về ảnh hưởng của chất này lên nhiều chủng virus khác. Thuốc được phát hiện là baricitinib, thường được sử dụng trong điều trị chứng viêm khớp dạng thấp. Sau phát hiện này, thuốc sẽ sớm được thử nghiệm lâm sàng tăng cường tại các Viện Sức khỏe Quốc gia. Ngoài ra, nó còn đang được nghiên cứu tại Canada, Ý và một số quốc gia khác.

Trước đại dịch, các nhà nghiên cứu AI đang làm việc cho một trong những lĩnh vực được chú trọng và đầu tư nhiều nhất ngành công nghệ, cụ thể là nghiên cứu và phát triển các thiết bị tự động với khả năng tự học. Còn giờ đây, họ đang sử dụng những công nghệ này để nâng cao khả năng của con người, chứ không thay thế con người.

Trước đó, baricitinib và các liều thuốc tương tự vẫn được nghiên cứu về khả năng điều trị virus. Cụ thể, với một viên baricitinib mỗi ngày, hệ miễn dịch sẽ có thể chống lại các cơ chế nghiêm trọng/bất ổn thường xảy ra ở chứng viêm khớp dạng thấp cũng như ở chủng virus HIV, những virus khiến tế bào và mô bị yếu đi.

Trong 2 ngày, một nhóm nghiên cứu nhỏ đã sử dụng các công cụ của công ty để tổng hợp hàng triệu tài liệu khoa học, nhằm tìm kiếm các thông tin liên quan tới chủng virus mới. Công cụ này sử dụng một trong những phát triển mới nhất ở lĩnh vực AI: “mô hình ngôn ngữ chung” (universal language models), từ đó có thể tự hiểu được các ngôn ngữ nói và viết, thông qua việc phân tích hàng nghìn sách cũ, bài viết trên Wikipedia cũng như nhiều nguồn văn bản điện tử khác.

Những hệ thống AI đã liên tục cải thiện mọi thiết bị trong đời sống, bao gồm cả công cụ tìm kiếm Google lẫn các chatbot tự động. Ngoài ra, chúng cũng giúp máy móc dễ dàng xử lý vô số các tài liệu khoa học, nhận diện những mẩu thông tin cụ thể, sau đó sắp xếp và tổng hợp theo lệnh.

Như vậy, với các công cụ ngôn ngữ tự động, các kỹ sư tại BenevolentAI đã có thể tổng hợp ra một bộ dữ liệu chi tiết và liên kết mạnh mẽ về những quy trình sinh học cụ thể, có liên quan tới virus Corona. Sau đó, Richardson – Nhà dược học 65 tuổi rất giàu kinh nghiệm, sẽ sử dụng một số công cụ bổ trợ khác để xem xét các thông tin máy tổng hợp được và đưa ra kết luận từ các thông tin này.

Dựa vào các thông tin máy tìm được trong nhiều tài liệu, Richardson có thể tìm kiếm liên kết giữa gen người và các quy trình sinh học bị ảnh hưởng bởi virus corona. Để rồi trên một màn hình đủ màu sắc, ông đã tìm ra được hai gen mấu chốt. Sau khi phát hiện các gen này, ông cùng đồng nghiệp đã xác định cách các thuốc hiện hành ảnh hưởng lên gen cũng như mô hình hóa quy trình này trên một biểu đồ. Từ đó, họ phát hiện ra baricitinib, một loại thuốc được sản xuất bởi công ty dược phẩm Eli Lilly.

Trước đó, nhiều nhà khoa học cũng đã nghĩ tới việc sử dụng các thuốc chống viêm tương tự với khả năng giảm hiện tượng “bão cytokine”, một phản xạ mạnh của hệ miễn dịch có thể gây chết người ở các bệnh nhân nhiễm Corona. Tuy nhiên, BenevolentAI không chỉ dừng lại ở đó. Thông qua phần mềm của hãng, họ đã tìm ra rằng, baricitinib cũng có thể ngăn chặn việc nhiễm bệnh từ bản chất, ngăn không cho nó xâm nhập vào tế bào. Công ty cũng khẳng định rằng họ không mong muốn kiếm lời từ nghiên cứu và cũng không có quan hệ gì với hãng Eli Lilly.

Thông qua Justin Stebbing – Giáo sư Ung thư học tại Đại học Hoàng gia London, các nhà nghiên cứu đã gửi công trình này tới một trong những tạp chí y học lâu đời hàng đầu nước anh – The Lancet. Và cũng như nhiều công ty và nhà nghiên cứu khác, đội ngũ tại BenevolentAI mong muốn rằng nghiên cứu của họ sẽ được chia sẻ rộng rãi.

Ngau sau khi công trình được xuất bản, Tiến sỹ Vincent Marconi tại Bệnh viện Đại học Emory, Atlanta, đã nhận được email từ đồng nghiệp – Tiến sỹ Raymond Schinazi về nghiên cứu này. Trước đó, cả hai đã dành 8 năm để nghiên cứu việc sử dụng baricitinib và một số liều thuốc khác trong điều trị HIV và biết được rằng những loại thuốc này có thể giúp đỡ cả những người mắc Corona. Tuy nhiên, họ lại chưa bao giờ thực sự cân nhắc baricitinib, đồng thời cũng chưa hiểu được đặc điểm gì cho phép thuốc này có thể kháng virus. Kể cả những nhà khoa học tại Eli Lilly cũng gặp vấn đề tương tự.

Một tháng sau, Marconi đã đề xuất thử nghiệm baricitinib và một loại thuốc khác. Với số lượng ca nhiễm Corona ngày càng cao tại bệnh viện của mình, anh cùng các đồng nghiệp khác đã cấp thuốc này cho bệnh nhân và nhận được những kết quả rất khả quan. Chúng tôi thường nhắc tới các nghiên cứu ‘đi từ phòng thí nghiệm tới giường bệnh’,” Stebbing nói. “Còn nghiên cứu này ‘đi từ máy tính tới phòng thí nghiệm rồi tới giường bệnh’.”

Mario Corbellino cũng quyết định kê đơn thuốc này tại một bệnh viện của Milan sau khi tham khảo nghiên cứu của BenevolentAI rồi đề xuất thử nghiệm ngay sau đó. Anh và một số chuyên gia bệnh truyền nhiễm khác đã chia sẻ rằng họ cảm thấy thoải mái hơn khi thử nghiệm thuốc này, bởi lẽ nó có thể giảm phản ứng của hệ miễn dịch đồng thời ngăn chặn việc xâm nhập của virus.

Tiến sỹ Dan Skovronsky – Giám đốc Khoa học của Eli Lilly lại cảnh báo rằng chưa có gì là rõ ràng về ảnh hưởng của baricitinib lên bệnh nhân nhiễm Corona. Theo ông, kể cả sau thử nghiệm, vẫn chưa thể chứng minh được hiệu quả thực sự của các đặc tính kháng virus mà BenevolentAI đã chỉ ra trong nghiên cứu. Ông nói: “Sinh học rất phức tạp và ngoài kia thì có quá nhiều thông tin. Vì vậy, việc tổng hợp mọi thông tin trong các công trình hầu như bất khả thi”.

Theo The New York Times

Tin liên quan: