Triển khai rộng hệ thống Kế toán nội bộ cho toàn ngành Tài chính: Dấu ấn của nhà thầu FPT IS

230

Khi Tabmis còn chưa đi vào hoạt động thì hệ thống Kế toán nội bộ chính là ứng dụng tập trung có quy mô lớn nhất của Kho bạc Nhà nước (KBNN) nói riêng và toàn Bộ Tài chính nói chung. Khác với Tabmis, hệ thống Kế toán nội bộ hoàn toàn do nhà thầu trong nước là FPT triển khai, sử dụng phiên bản mới hơn, thời gian triển khai ngắn và đi vào hoạt động suôn sẻ hơn nhiều.

Tabmis: Hệ thống Quản lý Ngân sách và Kho bạc – Tabmis (viết tắt từ tiếng Anh “Treasury And Budget Management Information System”) là một trong 3 cấu phần và là cấu phần quan trọng nhất của dự án Cải cách Quản lý Tài chính công của Bộ Tài chính (2003 – 2013). Sau khi triển khai diện rộng trên phạm vi toàn quốc, dự án chính thức đóng gói vào cuối tháng 10/2013.

Hành trình “đi sau về trước” so với hệ thống Tabmis

Những năm 2008 – 2009 là thời điểm khởi đầu cho hai hệ thống ứng dụng lớn của ngành Tài chính, đánh dấu bước chuyển từ các chương trình phân tán sang tập trung. Hai ứng dụng này có rất nhiều điểm chung: Cùng được triển khai trước nhất tại Kho bạc Nhà nước (KBNN), cùng dựa trên nền giải pháp Oracle eBusiness suite, cùng có sự tham gia triển khai của nhà thầu FPT IS. Tuy nhiên, đa phần mọi người chỉ biết đến một trong hai ứng dụng đó – Hệ thống Quản lý Ngân sách và Kho bạc (Tabmis) chứ không mấy ai biết đến ứng dụng còn lại – Hệ thống Kế toán nội bộ KBNN (KTNB). Cũng phải nói thêm rằng, mặc dù hệ thống KTNB có quy mô nhỏ hơn và nghiệp vụ không phức tạp bằng hệ thống Tabmis nhưng công tác triển khai lại có nhiều điểm nổi trội hơn: Hệ thống hoàn toàn do nhà thầu trong nước là Công ty FPT triển khai (trong khi Tabmis có nhà thầu chính là hãng IBM), sử dụng phiên bản mới hơn (R12 so với R11 của Tabmis), thời gian triển khai ngắn và đi vào hoạt động suôn sẻ hơn nhiều.

Tại thời điểm đó, khi Tabmis còn chưa đi vào hoạt động thì hệ thống KTNB chính là ứng dụng tập trung có quy mô lớn nhất của KBNN nói riêng và toàn Bộ Tài chính nói chung. Gần 800 điểm triển khai, xấp xỉ 1.000 người sử dụng được kết nối trong một hệ thống duy nhất, mọi số liệu được cập nhật tức thời, các nghiệp vụ từ dự toán, cấp kinh phí cho đến quyết toán giữa các cấp hạch toán đều được thực hiện trực tiếp trên hệ thống mà không phải trải qua quá trình copy và gửi số liệu thủ công (nhiều khi là qua đường đĩa mềm) như trước kia. Để so sánh, đến gần đây (2015), KBNN mới đưa nghiệp vụ phân tán cuối cùng (Thanh toán liên kho bạc) sang xử lý tập trung trên Tabmis. Có thể thấy việc tập trung hóa sớm và triệt để toàn bộ các nghiệp vụ quản lý nội bộ của KBNN là đúng đắn và hiệu quả thế nào.

Tới thời điểm hiện tại, qua gần chục năm khai thác và nhiều lần nâng cấp lớn nhỏ, chuyển đổi mô hình hạch toán từ 3 cấp sang 2 cấp, chương trình KTNB cùng với Tabmis đã trở thành hai hệ thống cốt lõi không thể thiếu của KBNN.Toàn bộ công tác quản lý tài chính, tiền lương đều được xử lý trực tuyến và tập trung, chu trình lập và phân bổ dự toán cũng như quyết toán được thực hiện xuyên suốt từ trên xuống dưới và từ dưới lên trên mà không cần bất kỳ bước xử lý trung gian nào. Đồng thời, mọi thay đổi về chế độ chính sách, mẫu biểu báo cáo chỉ cần cập nhật một lần là sẽ được khai thác thống nhất trên toàn hệ thống.

Trưởng phòng Nghiệp vụ Quản lý nội bộ, Trung tâm ERP cho Tài chính công, Khối ngành ERP (FPT IS) Lê Thị Minh Nguyệt, cho biết: “Hiện các đơn vị hành chính sự nghiệp sử dụng nhiều phần mềm kế toán khác nhau, tuy nhiên chỉ duy nhất hệ thống KTNB do FPT xây dựng và phát triển là đáp ứng yêu cầu triển khai tập trung, đa mô hình, đa cấp dự toán. Chính vì vậy, đây là phần mềm thích hợp nhất đối với các cơ quan nhà nước như Bộ, ngành hay chính quyền địa phương”.

Khắc phục khó khăn từ cơ chế, hướng tới mục tiêu hoàn thành trước 2018

Được triển khai sớm ở KBNN, kết quả được đánh giá cao trong ngành CNTT của Bộ Tài chính với hàng loạt báo cáo điển hình, trình bày mô hình kinh nghiệm, nhưng việc nhân rộng chương trình KTNB ra cho toàn ngành Tài chính lại gặp rất nhiều khó khăn. Theo ông Vũ Minh Quang, Giám đốc Trung tâm ERP cho Tài chính công, Khối ngành ERP (FPT IS): “Nguyên nhân thì có nhiều. Có thể kể đến việc các Tổng cục lớn như Tổng cục Thuế, Hải quan phải tập trung dồn sức vào triển khai các ứng dụng nghiệp vụ lõi; công tác KTNB chưa thực sự được chú trọng… Nhưng nguyên nhân cơ bản nhất phải kể đến những phức tạp trong thủ tục đầu tư ứng dụng CNTT, đặc biệt là bất cập trong quy định về lập dự án và lên dự toán theo Nghị định 102 khiến cho công tác chuẩn bị kéo dài và nhiều khi không có kết quả”.

Chính vì vậy, đã từng có đề án triển khai rộng ứng dụng KTNB cho toàn ngành Tài chính được phê duyệt từ cách đây vài năm nhưng công tác chuẩn bị tiến hành đầu tư bị đình trệ, sau đó phải hủy bỏ để chờ cơ chế mới. Trong thời gian đó, nhiều đơn vị mà điển hình là Tổng cục Dự trữ Nhà nước xin phép được triển khai trước (thậm chí đơn vị này đã triển khai thí điểm tại một số Cục Dự trữ địa phương và thu được kết quả khả quan), nhưng đều không được chấp nhận. Mãi đến 2015, Tổng cục Dự trữ Nhà nước mới được phê duyệt dự án trong thời điểm chỉ còn chưa đầy 4 tháng là quyết toán năm. Đứng trước nhiều khó khăn, mà khó khăn lớn nhất là thời gian triển khai còn lại quá ngắn, trong khi địa bàn triển khai lại nằm trên toàn quốc, nhưng đội dự án hai bên đã lập được “kỳ tích” khi đưa chương trình vào vận hành đúng hạn trong năm 2015 tại tất cả các Cục/Chi cục dự trữ địa phương, kể cả những nơi vùng sâu vùng xa.

Nhờ thành công ấy mà sang năm 2016, Bộ Tài chính hạ quyết tâm nhân rộng hệ thống KTNB ra toàn bộ các Tổng cục còn lại. Lần lượt Văn phòng Bộ, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Tổng cục Hải quan được nhà thầu FPT triển khai và đưa hệ thống vào vận hành trong thời gian ngắn kỷ lục, thay thế hoàn toàn các chương trình kế toán hành chính sự nghiệp phân tán cũ. Cho đến thời điểm này, chỉ còn Tổng cục Thuế (đơn vị có quy mô lớn nhất và nghiệp vụ phức tạp nhất) là đang trong quá trình chuẩn bị triển khai và dự kiến sẽ đưa hệ thống vào vận hành trước 2018. Đến khi đó, hệ thống sẽ được “phủ sóng” toàn ngành Tài chính và sẵn sàng để nâng lên một mức mới – mức tổng hợp toàn ngành.

Đánh giá về hệ thống, ông Mai Công Nguyên, TGĐ Khối ngành Dịch vụ ERP (FPT IS) khẳng định: “Khi đưa vào vận hành toàn bộ, đây sẽ là hệ thống có quy mô không kém gì Tabmis với hơn 1.500 điểm triển khai, 6.000 – 7.000 người sử dụng, do FPT hoàn toàn chủ động xây dựng và phát triển trên nền giải pháp ERP hàng đầu thế giới. Điều đó chứng minh chúng tôi có thể triển khai, thậm chí triển khai tốt hơn các nhà thầu quốc tế trong những hệ thống CNTT lớn, xương sống của các Bộ, ngành và của quốc gia”.

Vũ Minh Quang – FPT IS
Theo Tạp chí “ERP & Doanh nghiệp – Số 25”

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here