Blockchain là gì?

Blockchain là một sổ ghi chép giao dịch kinh tế điện tử không thể can thiệp, và có thể được lập trình để ghi lại các giao dịch tài chính trên một mạng lưới peer-to-peer. Với khả năng phân phối và chia sẻ dữ liệu số, nhưng lại ngăn chặn việc sao chép chúng, công nghệ Blockchain đã trở thành xương sống của một kỷ nguyên internet mới. Trước đây, Blockchain vốn chỉ được sử dụng cho tiền ảo Bitcoin Blockchain, song giờ đây, nó đã trở thành một trong những công nghệ thu hút và kỳ thú nhất trên thị trường.

Lịch sử Blockchain

Đặc điểm của Blockchain

Số hóa

Do hầu hết các dạng thông tin đều có thể được số hóa, từ đó trích xuất được lên mỗi bút toán, tiềm năng của việc ứng dụng công nghệ này cũng trở nên rộng hơn, đa dạng hơn.

Cập nhật theo trình tự thời gian

Công nghệ này khiến các dữ liệu lưu dấu thời gian vĩnh viễn, từ đó đảm bảo tính xác minh và xác thực của thông tin. Trong đó, mỗi điểm block .and sẽ biểu hiện dữ liệu được chứa trên block trước, giúp các block trong chuỗi liên kết với nhau.

Niêm phong mã hóa

Khi một block cụ thể được niêm phong, ta sẽ không thể thay đổi hay can thiệp vào nó, giúp phòng tránh việc xóa, sao chép, hay chỉnh sửa dữ liệu, từ đó tạo ra một tài sản số có giá.

Phân tán

Tất cả mọi người đều sẽ có một bản sao y hệt của ghi chép. Ngoài ra, Blockchain chỉ có thể được cập nhật khi đạt được đồng thuận của số đông những người tham gia, giúp bảo vệ, giảm nguy cơ lừa đảo, đồng thời không còn cần tới một quy trình xác minh tập trung.

Những ngành công nghiệp chính có thể ứng dụng công nghệ Blockchain

Nguyên lý hoạt động của Blockchain

Khái niệm “Hợp đồng thông minh” (Smart Contract) trong Blockchain

Các hợp đồng truyền thống luôn bao gồm hàng loạt hồ sơ giấy, ngôn ngữ pháp lý, và phụ thuộc nặng nề vào bên thứ ba trong thi hành.

Trong khi đó, Hợp đồng thông minh lại hoàn toàn ở định dạng số, được viết bằng ngôn ngữ lập trình, với khả năng đưa ra các luật và hệ quả giống như một tài liệu pháp lý truyền thống, và có thể tự động thi hành các điều khoản trên hợp đồng.

Như vậy, mục tiêu chính của Hợp đồng thông minh, là có thể giúp hai bên ẩn danh giao dịch và làm việc với nhau, thường là qua internet, mà không cần tới bên trung gian.

Use case Blockchain – Thực hiện và Lưu trữ Giao dịch

  1. Khách hàng đặt đơn (mua/bán chứng khoán) với môi giới.
  2. Môi giới ghi lại chi tiết đơn của khách hàng vào trong hệ thống quản lý đơn (có thể làm thủ công hoặc điện tử).
  3. Chi tiết đơn sau đó được chuyển tới Nhà giao dịch.
  4. Nhà giao dịch sau đó sẽ nhập giao dịch vào hệ thống front office (lưu trữ giao dịch), cập nhật vị trí giao dịch được quyết định bởi Nhà giao dịch theo một số điều khoản được đề ra (VD: giá đơn phù hợp với giá công khai trên thị trường). Giao dịch thực hiện được chuyển giao tới back office, rồi lập tức được ghi lại trong sổ giao dịch.
  5. Nhà giao dịch trả lời môi giới, làm rõ rằng đơn đã được thực hiện hay chưa.
  6. Môi giới ghi lại chi tiết thực hiện.
  7. Môi giới liên lạc với khách hàng về việc đơn đã được thực hiện hay chưa. Việc xác nhận giao dịch là bắt buộc.

Vấn đề của doanh nghiệp

Trong một số hệ thống lưu trữ giao dịch tại front office, các chi tiết giao dịch được nhà giao dịch ghi chép thủ công. Do đó nhà giao dịch phải duy trì vị trí giao dịch một cách thủ công, và cập nhật nó mỗi khi có giao dịch mới. Điều này có thể xảy ra sai sót khi ghi chép giao dịch.

Để giải quyết vấn đề này, chi tiết giao dịch phải được gửi tới back office ngay lập tức. Từ đó, các hệ thống liên quan trong việc lưu trữ chi tiết giao dịch và thông tin tài khoản của khách hàng có thể dễ dàng được cải thiện bằng công nghệ blockchain. Dữ liệu sẽ được gửi tới các thành viên một cách bảo mật hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn.

Đề xuất và những lợi ích mong đợi của giải pháp blockchain

Trước hết, các bên trong một giao dịch cần phải đạt được một sự đồng thuận (Hợp đồng thông minh), tuân theo các quy tắc xác minh và tính toán. Để tham gia một mạng blockchain, thành viên cần phải được mời hoặc cấp quyền.

  1. Khách hàng CL có thể nhắn tin và đặt đơn thông qua liên lạc chủ yếu với Môi giới BF.
  2. Môi giới ghi lại đơn vào Hệ thống Quản lý Đơn.
  3. Môi giới BF chuyển tiếp các chi tiết giao dịch dưới dạng Bảng điều khoản đầu tư tới Nhà giao dịch chứng khoán.
  4. Nhà giao dịch chứng khoán ST 1 nhập chi tiết giao dịch, cập nhật vị trí giao dịch lên sổ cái. Trong khi đó, Nhà giao dịch chứng khoán ST2 thực hiện kiểm soát rủi ro thông qua việc kiểm tra xem khách hàng có đủ tiền thực hiện giao dịch hay không, giá đơn có hợp lý với giá công khai trên thị trường hay không…
  5. Giao dịch được thực hiện được chuyển tới BackOffice. Tại đây, nó sẽ được xác minh ghi lại trên sổ giao dịch.

Kiểm toán và các cơ quan quản lý sẽ quan sát thị trường, và thực hiện việc kiểm toán khi cần thiết. Thông tin về các giao dịch sẽ chỉ được chia sẻ cho các bên liên quan.

Giải pháp công nghệ

  • Công nghệ được sử dụng
    • Blockchain middleware: Hyperledger /Fabric
    • OS : Linux Ubuntu 16.04
    • Phần mềm: Sdk/nodejs 0.6.0/ API SDK
    • Container: Docker 1.12, nodejs 12.7/ Runtime engine
    • DB : Mongo dB 3.2 (Frontend web app)
    • Ngôn ngữ: golang 1.6, Javascript ES6
  • Chi tiết kỹ thuật
    • Sử dụng sổ được cấp phép (Blockchain riêng tư) để lưu trữ dữ liệu giao dịch
    • Phát hành token được đảm bảo bằng tài sản cho mã chứng khoán
    • Lấy dữ liệu từ các hệ thống nền tảng Blockchain để xác minh kết quả thực hiện giao dịch.

Lời kết

Nhờ những ưu điểm vốn có của mình. Trong tương lai, công nghệ blockchain có thể dần thay thế những hoạt động vốn tốn nhiều thời gian và công sức của con người. Nhất là trong lĩnh vực tài chính, giao dịch thanh toán bù trừ, bảo lãnh chứng khoán. Tiềm năng là vậy, nhưng việc phát triển công nghệ số, công nghệ blockchain tại Việt Nam đang phải đối mặt với khá nhiều khó khăn, thách thức; do thói quen, niềm tin của người tiêu dùng và doanh nghiệp còn chưa mặn mà, cũng như các vấn đề về pháp lý.

Đỗ Trọng Nguyên – FPT Software

Tin liên quan: