Nhìn một cách tổng thể, Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đang mang lại cho các doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp khởi nghiệp (start-ups) nói riêng những cơ hội từ hội nhập quốc tế, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, những thách thức về mặt pháp lý từ TPP sẽ là một trong những vấn đề chính mà các doanh nghiệp Việt cần phải lưu ý trong thời gian tới.
Vấn đề pháp lý trong TPP: doanh nghiệp và start-ups Việt cần làm gì?
TPP gồm 30 chương tập trung vào: thương mại hàng hóa, hải quan và tạo thuận lợi cho thương mại; hàng rào kỹ thuật; phòng vệ thương mại; dịch vụ đầu tư; thương mại điện tử; mua sắm chính phủ, sở hữu trí tuệ, lao động, môi trường, giải quyết tranh chấp; các biện pháp vệ sinh, kiểm dịch. Theo lịch trình, TPP sẽ được Quốc hội Mỹ đưa ra thảo luận thông qua vào năm 2016 và có hiệu lực đầy đủ khoảng 2 năm sau đó (2018).
Các vấn đề liên quan pháp lý dễ nhận ra nhất trong TPP gồm chính sách đầu tư ra nước ngoài; bảo hộ quốc gia; quy chuẩn và quy định hàng hóa, dịch vụ; hàng rào thuế quan; quyền sở hữu trí tuệ; cạnh tranh không lành mạnh; thanh toán quốc tế; nguồn gốc và xuất xứ hàng hóa; nghiệp vụ xuất nhập khẩu; hải quan; đàm phán, ký và thực hiện hợp đồng-giao dịch; giải quyết tranh chấp.
Tại Việt Nam, các vấn đề trên có thể tạo ra một số nguy cơ cho các doanh nghiệp xuất phát từ nhiều lý do khác nhau. Thứ nhất đó là thủ tục chấp thuận, cấp phép của cơ quan nhà nước (CQNN) và các vấn đề liên quan cải cách thủ tục của CQNN khi hội nhập. Thứ hai, đó là quyền sở hữu trí tuệ đang không được bảo hộ và xuyên suốt. Thứ ba, khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt còn yếu và phải đối mặt với nguy cơ bị “thâu tóm” trong tương lai. Thứ tư đó là quá trình chi tiêu và sử dụng vốn đầu tư phù hợp và hợp pháp còn nhiều bất cập.
Trước tình hình đó, các chuyên gia phân tích của Việt Nam đã đưa ra một số giải pháp giành cho doanh nghiệp nói chung và các start-ups trong tương lai nói riêng.
Thứ nhất là cần phải tiến hành đào tạo, nâng cao trình độ, tay nghề cho lao động; bám sát lộ trình và các quy định về mở cửa thị trường của TPP; phối hợp giữa Nhà nước và doanh nghiệp, liên quan đến thuế quan; liên kết các doanh nghiệp thành hiệp hội.
Thứ hai là bên trong nội bộ các doanh nghiệp cần chủ động tìm kiếm và tiếp cận đối tác; xây dựng một hệ thống tài chính và hệ thống quản trị minh bạch và tìm sự hỗ trợ của người có chuyên môn.
Thứ ba là khi có cơ hội hợp tác kinh doanh với các đối tác nước ngoài, doanh nghiệp cần lưu ý các điều khoản trong hợp đồng, hệ thống quy định pháp luật tại quốc gia của đối tác, chế tài phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại.
Thứ tư, để có hiểu biết về pháp luật cần có luật sư tư vấn thường xuyên, luôn có ý thức tuân thủ pháp luật, tuyển dụng nhân lực từ các trường luật, tiến hành đào tạo pháp lý trong kinh doanh cho đội ngũ nhân viên.
Thứ năm, đối với các doanh nghiệp start-ups thì cần nghiên cứu pháp luật để chọn quốc gia để startup; bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của sản phẩm, dịch vụ sớm và đầy đủ, tuân thủ các quy định pháp luật về chấp thuận cần thiết các loại giấy phép, sẵn sàng cơ hội huy động vốn từ các tổ chức, cá nhân nước ngoài, lựa chọn kinh doanh các ngành nghề có mức thuế được ưu đãi.
Đặc biệt khi quyền sở hữu trí tuệ được bảo vệ mạnh mẽ hơn, các startup Việt phải đổi mới nhiều hơn nữa vì thời kỳ mang ý tưởng từ nơi này áp dụng cho nơi khác sẽ kết thúc, những ý tưởng phái sinh, sao chép sẽ khó có đất sống. Các quốc gia phải đầu tư vào nghiên ứu và phát triển nhiều hơn thay vì chờ những phát minh hết hạn bảo hộ. Điều này sẽ thúc đẩy đổi mới ở từng quốc gia, nhất là những quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Việc cạnh tranh sẽ dựa vào chất xám nhiều hơn là lao động giá rẻ.
                                                      (Nguồn: news.firststep.vn)
Ngoài ra, các start-ups cần lưu ý khi GDP tăng mạnh thì những ngành công nghiệp công nghệ cao, công việc nghiên cứu đòi hỏi nhân công trình độ cao hơn và dĩ nhiên, thu nhập cho người lao động cũng phải tăng theo. Và Startup sẽ phải cạnh tranh gay gắt để thu hút nhân tài về với mình trong bối cảnh này.
Trong buổi đối thoại với giới startup Việt tại trung tâm Deamplex ở TP HCM vào tháng 5/2016 vừa qua, Tổng thống Mỹ Barack Obama, ngoài việc đánh giá doanh nghiệp trẻ Việt Nam là “tràn đầy tinh thần kinh doanh”, cũng đưa ra lời khuyên cho các startup Việt là cần bắt đầu phải có tư duy toàn cầu.
(Nguồn: News.zing.vn)
“Các doanh nghiệp trẻ cần hiểu về văn hóa, môi trường các đất nước khác. Nếu không thể đi đến các nước, các bạn có thể dùng internet để tìm hiểu”- dẫn lời Tổng thống Obama. Và vị Tổng thống này cũng chia sẻ nhận định cho rằng làn sóng kinh doanh sắp tới ở Việt Nam sẽ là từ các nhà đầu tư đến với mảng công nghệ.
Ryan
Tin liên quan: